3.12.20

Gracious Night / Yö armahtaa

 kritika objavljena na XXZ


2020.

režija: Mika Kaurismäki

scenario: Mika Kaurismäki, Sami Keski-Vähälä

uloge: Kari Heiskanen, Pertti Sveholm, Timo Torikka, Anu Sinisalo


Iako je njegov mlađi brati Aki globalno poznatiji i veći miljenik selekcijskih odbora i žirija, Mika Kaurismäki ni u kojem slučaju nije nekakav opskuran autor, a još manje neko ko se »šlepuje« na tuđu slavu. U svojoj četrdesetogodišnjoj karijeri ima 30-ak dugometražnih filmova iza sebe, a snimao je u Nemačkoj, Italiji, Švedskoj, Brazilu, Americi (L.A. Without a Map je svojevrsni kultni klasik) i, naravno, u matičnoj Finskoj. Onda zapravo ne treba da čudi da je upravo Mika Kaurismäki jedan od najzvučnijih gostiju ovogodišnjeg Black Nights Film Festivala u Tallinnu gde je njegov najnoviji film Gracious Night prikazan u glavnom programu.


Gracious Night je zapravo jedan svakako jedan od kurioziteta ove nenormalne godine, a potencijalno i jedan od kamena-međaša kojima se dele filmske ere. Razlog tome je, naravno, korona, odnsno »lockdown«: Gracious Night je prvi »pravi« (znači, ne neki garažni amaterski eksploatacijski »trash« ili dokumentarac složen od YouTube klipova, »print-screen« članaka i naracije preko svega toga) korona-film, snimljen za vreme prvog velikog, prolećnog »zaključavanja« na pustim ulicama i u zaista zaključanom baru sa minimalnom ekipom, te prvi punokrvni dugometražni igrani film koji teme pandemije, zatvaranja i njihovih posledica tematizira.


Trojica sredovečnih muškaraca, svaki iz svog razloga, nađu se u formalno zatvorenom, ali zapravo otvorenom baru. Prvi je maj, ali od slavlja nema ni traga ni glasa, a radijske vesti se dele na one o pandemiji i one o bizarnom, još uvek nerazrešenom slučaju ubistva u Vanti, severnom predgrađu Helsinkija. Heiki (Sveholm) je vlasnik bara kojeg pogađa i zatvaranje i kolotečina, pa reši da praznik provede u svom lokalu, pa makar i sam. Risto (Heiskanen) je doktor koji je odradio groznu smenu, čuo loše vesti i očajnički mu treba piće i društvo, pa zato i rešava da okuša sreću u baru gde je pre epidemije bio redovan gost. Juhani (Torikka) je, međutim, misteriozni stranac koji uspeva rečima »obradit« Heikija da ga pusti unutra da napuni svoj mobilni telefon jer upravo čeka vesti o rođenju svog prvog unuka.


Njih trojica sede za stolom, piju rujno vino i razgovaraju, dok iz džuboksa trešti »rautalanka«, unikatni finski muzički žanr nastao kao spoj ranog rocka, popa i countryja. Grupa omladinaca željnih slavlja i normalnosti im u jednom trenutku upada unutra i dobija na poklon po flašu »Corone« svaki. Ristova žena (Sinisalo) se takođe pojavljuje negde pred zoru, sa iskrenom tugom u očima i iskrenom zabrinutošću. Ali, kako to sa barovima obično biva, uglavnom se pričaju priče i otkrivaju tajne iz života koji su bili oštećeni i pre korone. U baru koji se zove Corona i u kojem se toči dotično meksičko pivo...


Takav štos bi kod nekog drugog autora bio izrabljen do besmisla, ali Mika Kaurismäki vrlo dobro zna kako da ga dozira, recimo držeći neonsku reklamu uvek pri rubu kadra, da to prođe kao komad ironije ili apsurdnog humora. Takođe ga se mora pohvaliti za izuzetno elegantan uvod, na gradskim ulicama i uglavnom bez dijaloga, koji u svom kratkom trajanju stoji kao protiv-teža »filmovanom teatru« jednom kada se radnja u potpunosti preseli u bar.


Glumački trio poznat je iz autorovih ranijih filmova, Three Wise Men (2008) i Brothers (2011) gde su takođe igrali u »paket-aranžmanu«, oni se međusobno dobro poznaju i sasvim je očito da im improvizacija kao takva nije strana, budući da su Kaurismäki i ko-scenarista Sami Keski-Vähälä napisali samo kostur od scenarija, dok su se za oblikovanje dijaloga pobrinuli glumci. Njihov razgovor teče prirodno, pa čak i kad zađe na teritoriju prethodno detaljno osmišljene priče ili na teritoriju etičke filozofije.


Ono gde Kaurismäki podbacuje je jedno od osnovnih dramaturških pravila da se otkriće najveće tajne čuva za kraj. Jednom kad tajna »izleti«, a to je negde na polovini filma, teško ju je nadmašiti nečim emocionalno snažnijim kad već za šokantnije otkriće nema mesta. Tajna je, naravno, suštinski povezana sa etičkom komponentom filma koja se bez nje ne može razviti, a etička komponenta neizostavna je u autorovoj humanističkoj misiji isticanja prirodne ljudske potrebe za prijateljstvom, podrškom i osećajem zajednice čak i onda kada država građanima sve to autoritarno brani. I, kako je to obično slučaj, i pored svih »dobrih namera« i »razrađenih planova«, mnogi propadaju kroz rupe u sistemu, čak većina kroz barem jednu od njih, a onda je često jedina opcija nastradati, ali makar po svojim pravilima.


Gracious Night daleko je od savršenog filma i zapravo ga nije teško podvesti pod neke stare i poznate koncepte, ali ne smeju se zaboraviti ni uslovi u kojima je film nastao, od tehničkih do šire socijalnih i psiholoških. Mika Kaurismäki se usudio progovoriti o našoj realnosti, sada i odmah, bez čekanja na rasplet i mogućnost naknadne pameti. Nastupajući sa čisto ljudske pozicije, u tome je uspeo čak i da ponudi nekakvu katarzu.


30.11.20

Lista - Novembar 2020.

 


Ukupno pogledano: 71 (43 dugometražna, 28 kratkometražnih)
Prvi put pogledano: 70 (42 dugometražna, 28 kratkometražnih)
Najbolji utisak (prvi put pogledano): La llorona (dugometražni), Tesaurus (kratkometražni)
Najlošiji utisak: The Best Years / Gli anni più belli


*ponovno gledanje
**kratkometražni
***srednjemetažni

objavljene kritike su aktivni linkovi

datum izvor Naslov na Engleskom / Originalni naslov (Reditelj, godina) - ocena

01.11. video Buffaloed (Tanya Wexler, 2019) - 8/10
02.11. kino Come Play (Jacob Chase, 2020) - 5/10
02.11. festival War / Guerra (José Oliveira, Marta Ramos, 2020) - 6/10
**02.11. festival Mary, Mary, So Contrary (Nelson Yeo, 2019) - 5/10
**02.11. festival The Fantastic (Maija Blafield, 2020) - 6/10
**02.11. festival I Am Afraid to Forget Your Face (Sameh Alaa, 2020) - 5/10
**02.11. festival Eadem Cutis: The Same Skin / Eadem Cutis: Dieselbe Haut (Nina Hopf, John Hopf, 2019) - 5/10
**02.11. festival From Over Here (Patrick Buhr, 2020) - 6/10
**02.11. festival Sun Dog (Dorian Jespers, 2020) - 7/10
04.11. festival The Kiosk / Le kiosque (Alexandra Pinelli, 2020) - 6/10
05.11. video On the Rocks (Sofia Coppola, 2020) - 8/10
07.11. video Cut Throat City (RZA, 2020) - 6/10
09.11. festival My Dear Spies / Mes chers espions (Vladimir Léon, 2020) - 6/10
**09.11. festival I'm Not Telling You Anything, Just Sayin' / Ništa ja tebi ne govorim, samo kažem (Sanja Milardović, 2020) - 6/10
10.11. festival Havel (Slávek Horák, 2020) - 6/10
10.11. festival Mother / Madre (Rodrigo Sorogoyen, 2019) - 7/10
10.11. festival Gaza mon amour (Arab Nasser, Tarzan Nasser, 2020) - 6/10
**10.11. festival Leave of Absence / Otpusk (Anton Sazonov, 2019) - 9/10
10.11. festival Nails in My Brain / Beynimdəki Mismarlar (Hilal Baydarov, 2020) - 7/10
11.11. festival Listen (Ana Rocha de Sousa, 2020) - 7/10
11.11. festival The Best Years / Gli anni più belli (Gabriele Muccino, 2020) - 4/10
**11.11. festival Tesaurus (Marko Grba Singh, 2020) - 9/10
**11.11. festival Nine Months / Devet mjeseci (Josip Lukić, 2020) - 6/10
**11.11. festival All Dogs Die / Allir hundar deyja (Ninna Pálmadóttir, 2020) - 7/10
12.11. festival Slalom (Charlene Favier, 2020) - 6/10
**12.11. festival Mamaville (Irmak Karasu, 2020) - 6/10
**12.11. festival Bepo (Filip Antonio Lizatović, 2020) - 6/10
**12.11. festival Angina Pectoris (Filip Mojzeš, 2020) - 6/10
13.11. video La llorona (Jayro Bustamante, 2019) - 9/10
**13.11. festival En Route (Marit Weerheijm, 2019) - 6/10
13.11. festival The Days to Come / Els dies que vindran (Carlos Marques-Marcet, 2019) - 7/10
13.11. festival Perfect 10 (Eva Riley, 2019) - 7/10
**13.11. festival Tenant / Stanar (Borna Zidarić, 2020) - 7/10
**13.11. festival Deer / Özek (István Hevesi, 2020) - 7/10
**13.11. festival Motorway 65 (
Evi Kalogiropoulou, 2020) - 7/10
14.11. video Rebecca (Ben Wheatley, 2020) - 5/10
14.11. festival By Your Side / A la folie (Audrey Estruogo, 2020) - 6/10
**16.11. festival Forest / U šumi (Sara Grgurić, 2020) - 7/10
16.11. festival The Jump / Šuolis (
Giedrė Žickytė, 2020) - 6/10
16.11. festival Sweat (Magnus von Horn, 2020) - 7/10
18.11. festival Model Olimpia / Modell Olimpia (Frédéric Hambalec, 2020) - 6/10
18.11. festival Photograph (Ritesh Batra, 2019) - 6/10
19.11. festival Oasis / Oaza (Ivan Ikić, 2020) - 9/10
19.11. festival Latvian Coyote /
Valkatajs (Ivars Zviedris, 2019) - 7/10
19.11. festival Black Light / Bit-gwa cheol (Bae Jong-dae, 2020) - 8/10
21.11. festival Goodbye Soviet Union / Hüvasti, NSVL (Lauri Randla, 2020) - 7/10
*21.11. festival This Movie Is a Gift /
Dieser Film ist ein Geschenk (Anja Salomonowitz, 2019) - 7/10
21.11. festival Lee Miller - A Life on the Front Line (Teresa Griffiths, 2020) - 6/10
21.11. festival Letters to Paul Morrissey (Armand Rovira, Saida Benzal, 2018) - 7/10
21.11. festival The Eyes of Orson Welles (Mark Cousins, 2018) - 8/10
22.11. festival The Orphanage /
Parwareshghah (Shahrbanoo Sadat, 2019) - 6/10
22.11. festival Soviet Friendsbook / Anketa / Ankeet /Aljona Surzhikova, 2020) - 6/10
23.11. festival As Far as I Know /
Legjobb tudomásom szerint (Nándor Lőrincz, Bálint Nagy, 2020) - 8/10
23.11. festival Caged Birds / Bis wir tot sind oder frei (Oliver Rihs, 2020) - 6/10
24.11. festival Sanremo (Miroslav Mandić, 2020) - 7/10
24.11. festival Fan Girl (Antoinette Jadaone, 2020) - 6/10
**25.11. festival Souvenir, souvenir (Bastien Dubois, 2020) - 7/10
**25.11. festival Precious / Précieux (Paul Mas, 2020) - 8/10
**25.11. festival Struck by Lightning /
Välguga löödud (Raul Esko, Romet Esko, 2020) - 8/10
26.11. festival Gracious Night / Yö armahtaa (Mika Kaurismäki, 2020) - 7/10
**26.11. festival Bench (Rich Webber, 2020) - 7/10
**26.11. festival Black Sheep Boy (James Molle, 2019) - 8/10
**26.11. festival Matilda and the Spare Head /
Matilda ir atsargine galva (Ignas Meilunas, 2020) - 8/10
26.11. festival Love Song 1980 / Lian Qu 1980 (Mei Feng, 2020) - 7/10
27.11. festival Thread of Return / Hilo de retorno (Erwin Goggel, 2020) - 5/10
27.11. festival The Dawn / Zora (Dalibor Matanić, 2020) - 9/10
**28.11. festival Anita (Sushma Khadepaun, 2020) - 8/10
**28.11. festival Broken Roots / Grietas (Alberto Gross Molo, 2019) - 7/10
28.11. festival Bedridden /
Хэвтрийн хун (Byamba Sukhya, 2020) - 6/10
**30.11. festival Cause of Death (Jyoti Mistry, 2020) - 8/10
30.11. festival Dinner in America (Adam Rehmeier, 2020) - 8/10

Caged Birds / Bis wir tot sind oder frei

 kritika objavljena na XXZ



2020.

režija: Oliver Rihs

scenario: Dave Tucker, Oliver Rihs, Ivan Madeo, Norbert Maass, Oliver Keidel

uloge: Marie Leuenberger, Joel Basman, Jella Haase, Anatole Taubman, Pascal Ulli, Martina Schöne-Radunski, Philippe Graber


Iako se uzima kao kolevka ljudskih prava, stara demokratija i jedna od najstarijih republika čiji se ustroj nije temeljito menjao još od srednjevekovnog perioda, Švajcarska je ipak pre svega konzervativna zemlja. Jedna je od poslednjih koje su garantovale pravo glasa ženama, a takođe je i kolevka izrazito rigidne kalvinističke religije. Stoga su vapaji švajcarskih građana za slobodom, bilo na referendumima, bilo na protestima, sasvim utemeljeni i očekivani.


Primera radi, stanje u švajcarskim zatvorima i svevlašće koje su tamo imali uprava i čuvari, inače skloni zloupotrebi moći, graničilo je sa katastrofalnim pre nekih 30-ak godina i to stanje iz današnje perspektive teško da bi ko mogao prepoznati. Napori velike grupe ljudi, ali pre svega njih dvoje, advokatice-aktivistkinje Barbare Hug i karijernog kriminalca i svojevrsnog »filozofa zločina« Waltera Stürma bili su presudni da se stanje promeni, nehumane prakse ukinu i sankcionišu, te da robijaši dobiju ljudska prava kada su im građanska (s pravom) oduzeta. Priča o njihovoj borbi, ali i međusobnom odnosu nalazi se u centru filma Olivera Rihsa Caged Birds koji je na Black Nights Film Festivalu u Tallinnu doživeo svoju međunarodnu premijeru.


Barbara Hug (Leuenberger) i Walter Stürm (Basman) upoznaju se sticajem okolnosti, zapravo na njegovu inicijativu, iako zapravo dolaze iz različitih svetova i imaju potpuno različite senzibilitete. Njihova saradnja isprva je više poslovna nego ideološka ili emotivna: ona kao advokatica osetljiva na ljudska prava, pritom izrazito levičarskih stavova, postaje njegova zastupnica, a on, karijerni kriminalac i serijski begunac iz zatvora, njen klijent. Njihovo poreklo je zapravo slično: oboje su nevoljena deca svojih roditelja, njega se otac odrekao zbog njegovog ponašanja koje ne priliči buržoaziji, njena majka je izbegavala da vodi brigu o njoj zbog njene bolesti i hendikepa.


Oboje, pak, žude za slobodom, ali o njoj imaju potpuno različite vizije. Za nju je sloboda povezana sa odgovornošću u okviru tačno određenog sistema koji nije nužno prijateljski nastrojen prema svima, zbog čega je povezana sa komunističkim terorističkim grupama iako je nju samu teško zamisliti sa »molotovkom« u ruci. Njemu je sloboda razlog za život, bez ikakvih ideologija, religija i ograničenja. Zapravo, ne ni sloboda jer čak i kad je izbori ne ume da je očuva, već borba za slobodu. Može se reći da je on pljačkao samo da bi došao u zatvor, odakle bi drsko bežao da bi opet pljačkao.


Njihovu borbu, odnosno njihove različite borbe, za ideale, za slobodu, protiv sistema, ali i njhovo međusobno »oštrenje rogova«, seksualne i druge tenzije Rihs portretira u svom istorijski korektnom fikcijskom filmu baziranom na istinitim događajima. Švajcarski reditelj sa berlinskom adresom Rihs, inače najpoznatiji po svom drugom filmu Black Sheep (2006), svoj deo posla odrađuje konkretno, poštujući pozadinu i teksturu, te kreirajući realističan doživljaj vremenskog perioda i onovremenih društvenih trvenja. Scenario koji potpisuje četa autora, pak, pati od »sprinterske logike«, pa se uzbuđenja s početka do polovine filma izduvaju (što je priličan problem u dvočasovnom filmu), pa nam promena taktike u smeru pravne borbe zapravo nikad ne sedne.


Srećom, Rihs ima par svojih aduta, zanimljive i solidno napisane likove na koje i na čiji odnos može dati fokus i dvoje više nego raspoloženih glumaca da ih odigraju. Joel Basman, doduše, pomalo upada u klišee slobodoljubivog kriminalca bonvivana koji se hvali da je ukrao sve što ima, ali je zato Marie Leuenberger, u izvedbenom smislu, kičma filma još i više nego što je Barbara Hug u moralnom. Svaka njena bolna grimasa je izgrađena i zaslužena, a svaka autodestruktivna navika sasvim opravdana. Kada se crta na kraju podvuče, Caged Birds je korektan, iako nesavršen film, a tema i njena obrada dovoljan su razlog da mu se pruži šansa.

29.11.20

A Film a Week - The Orphanage / Parwareshghah

 previously published on Asian Movie Pulse


After her successful debut “Wolf and Sheep” (2016), which premiered to awards at Cannes’ Quinzanne selection, the only female filmmaker from Afghanistan to achieve such success, Shahrbanoo Sadat, got back to the festival circuit with its follow-up “The Orphanage”, the intended second instalment of the pentalogy based on the diaries of her writer friend Anwar Hashimi. It premiered last year at the same section of Cannes, before heading up on a long festival tour with the last stop (for now at least) at Zagreb Film Festival, where it played in the main competition.


The slightly fantastical drama “Wolf and Sheep” was partly centred around the boy named Qodrat (Quodratollah Qadiri) and his growing up in rural Afghanistan. In “The Orphanage”, we follow him through his teenage years spent in the titular institution in the country’s capital Kabul at the dusk of the Soviet rule there. We meet him (the non-professional actor Qadiri replays the role once again) at the movie theatre while watching a Bollywood flick. The theatre does not play just the role in his entertainment, but it is a work place of sorts for him: he lives on the streets and earns money by selling knick-knacks on the streets and “scalping” the tickets for the sold-out shows. That gets him in trouble and he ends up in a Soviet-style orphanage operated by Anwar (Anwar Hashimi).


Together with the rest of the new boys, he has to adapt to the completely new “lifestyle” dictated by the power games on both the official and unofficial level. For the purpose of schooling, he has to learn the Russian language and the dreaded Cyrillic alphabet, while in the orphanage he has to deal with the regular troubles in the form of bullies. The turbulent times are approaching, as the Soviet Union goes towards its demise, but the politics play a small part in the lives of the teen orphans. They are more interested in the girls of the same age and even in the younger teachers, and Qodrat often dreams in the “Bollywood” colours and tunes, being finally the hero of his own story. Towards the end of the film, they will all be caught up in the harsh reality…


The Orphanage” is basically the series of the chronologically ordered, but loosely connected vignettes from Hashimi’s diaries, so it is hard to speak of the plot. However, Sadat is at his best in interconnecting the reality and the fantasy world of her protagonist, coding both of them clearly and beautifully, creating a familiar, yet original sense of the atmosphere and growing up in a very specific world.


The country of Tajikistan, where the most of the exterior scenes were shot, plays the role of Kabul compellingly, due to its specific architecture and culture that is the mixture of the Central Asian and Soviet. Sadat pays the close attention to the details of the location and the period, which pays off also thanks to the technical aspects of the film, like Virginie Surdej’s cinematography and Alexandra Strauss’ rhythmical editing.


Acting-wise, “The Orphanage” is a decent film and the director’s decision to work with the non-professional cast proves to be the right one. Quodratollah Qadiri has a head-start here in the way, based on his previous film experience with the director, but also because of the fact that his character was the most developed in the bunch, while the others are usually relegated to a limited number of traits and are more fitting into a group than standing out as individuals.


The Orphanage” is an interesting and fresh film experience that profits from its unique setting and the infusions of the Bollywood fantasy, despite its core story being somewhat generic.

26.11.20

Black Light / Bit-gwa cheol

 kritika objavljena na XXZ


2020.

scenario i režija: Bae Jong-dae

uloge: Kim Si-eun, Yeom Hye-ran, Park Ji-hu, Lee Ju-won, Kang Jin-ah, Jo Dae-hee


Azijska kinematografija, pre svega korejska, izuzetno je vitalna, čak i u pandemijskim uslovima. Prošle i početkom ove godine je konačno dospela u fokus javnosti sa filmom Parasite, za koji je reditelj Bong Joon-ho osvojio Zlatnu Palmu u Cannesu i četiri Oscara. Za sada se to može smatrati vrhuncem uspeha korejske kinematografije, ali to ni u kojem slučaju ne znači da korejski filmski umetnici imaju nameru posustati. Posredno, to znači i da su veliki filmski festivali sve otvoreniji za azijske i korejske naslove, a kao dobar primer može poslužiti i Black Nights Film Festival u Tallinnu gde su već drugu godinu uzastopce azijski filmovi zastupljeni i u takmičarskim i u revijalnim kategorijama.


U okviru takmičarskog programa debitantskih dugometražnih filmova upravo je prikazan film Black Light Bae Jong-daea. Relativno mladi korejski reditelj se do sada »kalio« na asistentskim poslovima, od kojih je najzvučniji onaj na filmu The Wailing (2016) Na Hong-jina. Po svakom pojedinačnom aspektu filma Black Light jasno je da, iako je Bae debitant, ni u kojem slučaju nemamo posla sa početnikom. Zaokruženost filma, briljantan scenario, vrsna režija, vrlo dobra gluma i tehnički aspekti poput fotografije i montaže, već ga u ranoj fazi ozbiljno kandiduju za nagrade.


Bae film otvara izuzetno elegantnim dugim, neprekinutim kadrom iz automobila koji se vozi kroz mesto saobraćajne nesreće. Samu nesreću ne vidimo, već samo njene materijalne posledice, ali da se naslutiti da upravo ona stoji u centru zapleta. Opet, ako očekujemo nekakav procedural ili krimi-triler fokusiran na istragu, na pogrešnom smo mestu. Bae je mnogo više zainteresovan za uzroke i posledice nesreće na jednom drugom nivou, na trag koji je nesreća ostavila pre svega na one koji u njoj nisu učestvovali, ali im je promenila živote.


Junakinja filma je Hee-joo (Kim Si-eun) koja je u nesreći izgubila svog muža i posle izvesnog vremena pokušava da pokupi krhotine svog života i nastavi dalje, makar to značilo povratak u rodni grad i na radno mesto u fabrici koje je napustila kada se udala. Isprva se čini da u tome ima pomoć svog šefa, kao i brata i snahe, ali nju ipak muči savest: ipak je njen muž zvanično proglašen krivim za nesreću, zbog čega se sklanja od pogleda svoje koleginice Yeong-nam (Yeom Hye-ran) čiji je muž u nesreći nastradao toliko da je završio u vegetativnom stanju i dugotrajnoj komi.


Međutim, Yeong-namina kći Eun-yeong (Park Ji-hu) ne želi više skrivati tajnu o svom ocu i njegovoj depresiji zbog koje je te noći seo za volan sa izričitom namerom da izvrši samoubistvo. Hee-joo želi novu istragu u kojoj će istina izbiti na videlo, makar da bi sprala ljagu sa sebe, ali nije svesna šta se sve može tom prilikom otkriti i koliko to može uticati na njeno okruženje, recimo kompaniju koja je muljala sa sigurnosnim standardima, tako žrtvujući radnike, svog brata koji je sarađivao s policijom tokom istrage i petljao sa dokazima iz nekih svojih, ne nužno materijalnih, razloga, ali i sebe samu. Istina kao takva neće oživeti mrtve ili izlečiti unesrećene, a pitanje je hoće li pomoći i preživelima: svako nosi svoj emotivni prtljag, a težina tog prtljaga stalno raste.


Odličan posao Bae radi već u fazi scenarija vešto preplićući interese i tempirajući otkrića detalja i preokrete. Jedini signal tipične dramske strukture u činovima su napadi koje Hee-joo ima (najčešće za volanom), dok priča sama po sebi teče glatko i ujednačeno, a preokreti u njoj su istovremeno i oštri i logični. Svoj scenario Bae sjajno komplementira režijom, izuzetno veštom, logičnom i promišljenom u smislu tretmana ključnih detalja. Rad sa glumcima mu je takođe na visokom nivou, emocije u tako visokom registru su dosta rizične u smislu skretanja priče prema melodrami, ali Bae insistira na pravoj ljudskoj drami i to mu polazi za rukom.


Pohvalu, naravno, zaslužuju i tri žene u nosećim ulogama. Fragilnost i tuga Hee-joo i Yeong-nam potpuno su drugačijeg karaktera, jednu nosi osećaj krivice, a kasnije želja za nekom vrstom iskupljenja same pred sobom, dok drugu zapravo muči život koji nakon nesreće svog muža mora živeti. Obe glumice svoje uloge igraju izvrsno i uspevaju da oslikaju sasvim životne likove. Park Ji-hu takođe zaslužuje svaku pohvalu s obzirom da u njenoj izvedbi nevinost Eun-yeong uopšte nije naivna.


Kada tome pridodamo savršenu kontrolu kamere, bilo u statičnim, bilo u dinamičnim kadrovima i maestralno glatku montažu koja tek na dramaturški značajnim mestima postaje grublja i naglija, te upotrebu neoklasičnog »soundtracka«, dobijamo jedno kompletno filmsko iskustvo. Black Light je delo već izgrađenog filmskog autora pred kojim su tek velika dela.


23.11.20

Sweat

 kritika objavljena na XXZ



2020.

Scenario i režija: Magnus von Horn

Uloge: Magdalena Kolesnik, Julian Swiezewski, Aleksandra Konieczna, Zbigniew Zamachowski, Tomasz Oprinski


Jedna od najpametnijih programerskih odluka bila je ne samo uvrstiti film Sweat Magnusa von Horna u takmičarski program Zagreb Film Festivala, nego mu u okviru njega i posvetiti dodatnu pažnju u vidu panela posvećenog fenomenima fitnesa i internetskog uticaja. Hrvatski distributer je, međutim, još bolju odluku doneo prevođenjem originalnog naslova u Influencerica, bolje pogađajući suštinu filma, ali i stavljajući fenomen uticaja koji se širi putem društvenih mreža pod reflektor. Jednako nazvana afera koja je u kasno proleće i rano leto prodrmala Hrvatsku još uvek je dovoljno blizu da bi je se sećali oni koji su je pratili, a sva je prilika da će se von Hornov film ubrzo naći i u art-kino distribuciji.


Fenomen »poznatosti radi poznatosti«, odnosno usled moćne samopromocije i sposobnosti da se nađe niša u bespućima internetske zbiljnosti nije samo hrvatski, balkanski i istočnoevropski, već je globalan. Pritom je i stariji od društvenih mreža koje su preuzele ulogu medija, ali one predstavljaju idealan kanal za njegovo širenje. U tom svetlu su fitnes-gurui, ma koliko bili ogledalo površnosti današnjeg sveta opsednutog sa fizičkim izgledom, još i najpošteniji: njihov »rad« je moguće makar objektivno oceniti kroz zategnutost tela korisnika njihovih usluga. Svakako je kvalitet njihovog rada merljiviji od rada, recimo, amaterskih filmskih kritičara i manje opasan od saveta koje šakom i kapom dele samozvani zdravstveni eksperti, nutricionisti ili finansijski savetnici.


Fenomen fitnesa, pak, takođe nije nov, a maksima »u zdravom telu zdrav duh« industrijalizovana je i unekoliko pervertirana u doba »Reaganoamericane«, uz verno sasluživanje i samopromociju »Hanoi« Jane Fonde koja je od levičarske ikone, svesno ili ne, postala promoterka konzervativizma i površnog konzumerizma. Naslov von Hornovog filma direktni je citat jedne od njenih najpoznatijih naredbi iz videa za vežbu, a junakinja filma samo je njena nova inačica koja je u taj svet slavnih došla sama, a ne zbog plemenitog glumačkog porekla.


Ona, Sylwia Zajac (mlada glumica Magdalena Kolesnik u ulozi koja je može proslaviti), uspela je izgraditi omanju firmu na Instagramu i osigurati sebi život »prodajući« svoj uticaj ne samo kada je reč o njenoj struci, odnosno fitnesu, već i po pitanju životnog stila. Njen mobilni telefon je njen glavni alat, njime će uslikati spravu za vežbanje, sportsku odeću koju je dobila na poklon od sponzora, ali i hranu koju naručuje, pritom vlasniku spočitavajući ulogu plastike. Ona se preko telefona takođe mora pokazati kao ranjivo ljudsko biće, što uopšte nije teško, imajući u vidu njenu usamljenost. Ona može biti nestvarno lepa i stvarno »fit«, izuzetno uspešna u dobijanju »hleba bez motike« (što je još jedna od groznih zabluda, »hleb« koji zarađuju internetski honorarci i mali privrednici izuzetno je krvav i žuljav), ali ona je kao i mi, čezne za ljubavlju i razumevanjem.


Magnus von Horn, švedski reditelj sa poljskom diplomom i adresom, nju prati kroz tri dana i noći koji možda jesu nabijenog tempa događanja, ali nisu nikakvi posebni dani. Kroz ta tri dana će se zaređati snimanje videa, izdanje DVD-a sa vežbama kao poklona uz ženski časopis, pripreme za majčin rođendan, uz kupovinu poklona gde će je »startovati« žena koja joj je fan, a čiji život nije najsrećniji. U ta tri dana pojavljuje se i manijak koji je sa internet-praćenja prešao na fizičko (Orpinski), dolazi do svetonazorskog razloga sa familijom na majčinom rođendanu i sparivanja sa kolegom i mamlazom (Swiezewski) koje će se za nesrećnog manijaka završiti skoro fatalno, a za Sylwiju sa nekim bolnim spoznajama...


Von Horn majstorski drži ritam i tempo, gradira i relaksira atmosferu, uvek imajući kameru na ili u blizini lica i tela svoje zgodne protagonistkinje koja je objekat svačijih želja, samo ne svojih. U tom »casual« haosu postova i obraćanja javnosti upoznajemo svet »influenserstva« dalje od onoga što vidimo listajući društvene mreže. Pogled iz »backstage«-a je mučan, jeziv i turoban, a mišići zaduženi za kalemljene osmeha na umorno i razočarano lice rade napornije od bicepsa, tricepsa i kvadricepsa. Autorov odnos do protagonistkinje je polivalentan, ali ne i ambivalentan, ona je i žrtva i predator, i borac i prestravljena devojčica, a Magdalena Kolesnik svoju ulogu igra sa posvećenošću i ekspresivno, ali pod kontrolom, što svojoj, što rediteljevom, dok joj ansambl glumaca u pozadini preko kojih kamera tu i tamo preleti (tu su, recimo, i poznata lica Aleksandre Konieczne i Zbigniewa Zamachowskog) pruža podršku.


Van Horn pojedine scene i sekvence rešava gotovo genijalno, a ne samo tehnički upeglano. Primer za to je emocionalna kulminacija filma, fizički sukob između kolege-mamlaza i očajnog manijaka, snimljen u jednom kadru, dalekom totalu iz gotovo pričje perspektive, te ispraćen stanjem šoka na Sylwijinom licu koja na neko vreme zanemi. Scenarističku eleganciju van Horn, međutim, narušava pred kraj filma, razvlačeći ga nepotrebno radi verbalnog podvlačenja poente koju je već slikom pokazao. Ali i pored toga, Sweat je jedan od vrhunaca takmičarskog programa sa ZFF-a.

22.11.20

A Film a Week - Photograph

 previously published on Asian Movie Pulse


After his two attempts at the international glory with English-language movies “The Sense of an Ending” (2014) and “Our Souls at Night” (2017), Ritesh Batra is back to the territory he is most familiar with, the heart-warming Indian romance he created with his feature debut The “Lunchbox” (2013) which became a huge festival hit. His newest film, “Photograph” (2019) walks pretty much the same ground, content-, execution-, and festival distribution-wise. After its world premiere at Sundance last year and European premiere at Berlinale, it went on an extended, seemingly never-ending festival tour parallel with the wide cinema release. Better late than never, could be said for its screening at this year’s online edition of Zagreb Film Festival and the review here.


Our man Rafi (Nawazuddin Siddiqui) is a forty-something street photographer whose pitch to the tourists at The Gateway of India is that the photograph is an all-senses memory experience: once they see the photograph, they will remember the sounds and feel the wind, which would all be gone in the case they turn his offer down. He has a brief meet-cute moment with our girl Miloni (Sanya Malhotra) who accepts his offer, but is called before he could print it, put it into the envelope and collect the money.


Rafi makes a modest living, but dreams big, and has no intention of returning to the farmer’s life at his native village. The trouble is that he is pressured by his grandma Dadi (Farrukh Jaffar) to get married to the extent that she herself goes on the quest to find him a suitable bride. Having the extra photo of Miloni in his pocket, he decides to fend the granny off with a lie that he already has a girlfriend. The trouble is that Dadi wants to meet her in person, and, with the help of a gigantic billboard with a familiar face on it, he sets on the successful quest to find her in an 18-million-people city of Mumbai. It turns out that she is also pressured by her parents to make a career in accounting and to continue studies in the US, finding a suitable husband beforehand, so Rafi might seem like a way out for her, too.


What ensues is a gentle romantic (not necessarily “love”) story between the two, with a variety of class-, caste- and religion politics of Mumbai and India. The worlds of the two “lovers” could not be more apart. He is a poor Muslim from a rural area, she is a bourgeois urban Hindu girl. Their romance seems impossible right from the start, but their need to change their lives guided by the rigid structures is equally strong.


The treatment of the romance might be too soft and gentle, but that is Batra’s style. “Photograph” seems naive, almost fairy-tale-like and the social differences aspect is also pretty tamed. One could argue that Batra has found the formula how to present his country in a way that is universally understandable, somewhat simplified, but devoid of the unnecessary exoticism. It might seem a bit too safe, but it suits the purpose.


The same could be said for his functional directing that is pretty much by the book. He is at his best when it comes to the approach to the actors makes both of the leads shine in their roles, with just the right blend of the underplayed, gentle and largely silent expressiveness on their faces he captures in the plenty of close-ups. The character of Dadi is a much needed comic relief, and Jaffar plays her spot on, while the character of Miloni’s professor played by Jim Sarbh serves to hint some darker undertones like the abuse of power and status.


Batra’s films are always beautiful to look at, perfectly designed (kudos to Shruti Gupte and Niharika Bhasin, who handled the production- and costume design, respectively) for the purpose of his inherent romanticism, and the execution here is just stellar, thanks to the camerawork by Tim Gillis and Ben Kutchins. John F. Lyons should also be commended for his smooth editing work, making “Photograph” a thoroughly beautiful, heart-warming viewing experience, despite being quite naive and predictable on the narrative level.