The Beloved / El ser querido

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

- prvi deo dužeg teksta -

Zamislite reditelja s velikim egom koji se pretvara u diktatora (Kopola je izjavio da se reditelji i diktatori savršeno razumeju jer su isti tip ličnosti). I zamislite da vam je reditelj član porodice, recimo otac. Jer, kako bi Efraim Kišon rekao, kod kuće je najteže.

Premisa filma The Beloved Rodriga Sorogojena, premijerno prikazanog u Kanu, a uhvaćenog u Karlovim Varima, je upravo takva, ali još za nijansu pojačana. Naime, veliki španski reditelj Esteban Martinez (Havijer Bardem) je glavnu žensku ulogu u svom novom kolonijalno-pustinjskom epu dodelio svojoj kćeri Emiliji (Viktorija Luengo). Prvi mogući problem s time je što Emilija nije neka poznata i velika glumica, već je uglavnom nepoznata i neproverena, što podiže sumnje u nepotizam.

Drugi, za ovaj film esencijalni problem sastoji se u tome da je Esteban bio uglavnom odsutan iz Emilijinog života (nju je podigla majka, i sama bivša glumica nižeg ešalona koju je Esteban izmaltretirao na snimanju filma s kojim se probio), a i kada je bio prisutan, uglavnom je stvarao haos, često podgrejan alkoholom. Stvar je, dakle, emocionalnog bagaža zbog kojeg se snimanje može pretvoriti u igru raščišćavanja računa ne samo između reditelja i glumice, već pre svega između oca i kćeri.

Ljudi iz ekipe kažu da se Esteban smirio i da ne divlja više kao ranije, pa tako i snimanje počinje u opuštenom tonu. Čini se da se reditelj i glumica savršeno razumeju, a da otac i kći polako počinju da grade odnos. Međutim, rekosmo, na snimanju stvari često ne idu po planu, a u ovom slučaju će sve kulminirati na jednoj zahtevnoj sceni koja uključuje obrok pod šatorom dok izvan njega šiba vetar jači nego što je to scenario predvideo...

Rodrigo Sorogojen je autor u čijim filmovima su neizbežni elementi psihologija i međuljudski odnosi, bilo da se tu radi o vezama (Stockholm, 2013), lovu na serijskog ubicu (May God Save Us, 2016), političkoj korupciji (The Candidate, 2018), potrazi majke za izgubljenim detetom (Mother, 2019) ili odnosima stranih došljaka s netrpeljivim domaćinima (The Beasts, 2022). Svi su oni, osim poslednjeg, imali neku inherentnu manu, nedorečenost ili su patili od pogrešnih autorskih odluka zbog čega su dobacivali do proseka ili tek blago iznad.

To je slučaj i sada, ali posvetimo se prvo pozitivnijim aspektima. Recimo, posle dugo vremena, Havijer Bardem ima priliku da igra lik koji podseća na čoveka s vrlinama i manama, a ne karikaturu. Zapravo, on ovde glumi umesto da šmira, i to je odlična vest. Odlična vest je takođe da ga Viktorija Luengo i ostatak postave u tim aspiracijama odlično prate. Još jedan bitan aspekt je i to da nas Sorogojen i ko-scenaristkinja mu Izabel Penja vode iza scene filmskog snimanja i to čine bez neke nepotrebne ili naivne romantizacije.

Pređimo sad na neke manje dobre aspekte filma. Prvo, predugo traje: od dva sata i 15 minuta, ima tu bar 45 minuta čistog viška, uključujući i kompletan prolog u kojem otac i kći raspravljaju o istoriji svog odnosa, što će sve ponoviti i kasnije, ali i pasaže s insertima iz „Estebanovih starijih filmova“ ili filma koji snimaju. Posebno su iritantni prelasci na crno-belu fotografiju bez ikakve dramaturške potpore, čime Sorogojen još jednom pokazuje koliko je sklon brljanju. Šteta, jer je The Beloved imao potencijala da bude vrlo dobar film.