Ready or Not 2: Here I Come

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Napomena: Prvi deo 3-u-1 kapsula-kritike

Okreni-obrni, izgleda da su mlade žene predodređene da budu žrtve nasilja na ekranu. To je stvar sistema, metaforičkog „hardvera i softvera“, odnosno raspodele moći koja po pravilu ide u korist starijih i muških članova društva. Nasilje samo po sebi je češće pitanje moći i dominacije nego nekakve psihopatologije.

Ako budu imale sreće i scenarističke milosti, mlade žene će se izvući kao „finalke“ iz slešera i horora, dame u nevolji iz akcionih filmova, triler i noara, ili čak to nadmašiti – uzvratiti i osvetiti se. Setimo se, recimo, neveste koja je tek u drugom tomu filma Kill Bill dobila „kršteno ime“ Bitriks Kido (Uma Turman), ali i žrtava koje su obrnule uloge i postale ratnice i osvetnice iz plejade „rape and revenge“ trilera. Ove godine nam je festival SXSW u Ostinu doneo čak tri filma s takvom mehanikom, od kojih su dva relativno odmah po premijeri pušteni u bioskope, a treći direktno na striming putem Amazona.

Počnimo s prvim bioskopskim, Ready or Not 2: Here I Come rediteljskog dvojca Met Betineli-Olpin i Tajler Džilet. Kao što mu ime kaže, u pitanju je nastavak filma Ready or Not (2019). U njemu je nova nevesta u bogataškoj familiji Le Domas, Grejs (Samara Viving) morala da preživi nasilnu igru žmurki (prvo s hladnim, a onda i s vatrenim oružjem) s familijom svog novog muža i njihovom poslugom. U pitanju je bila oštra socijalna satira na temu porodičnih vrednosti i tradicija upakovana u krvavo-nasilnu mešavinu akcije, horora i slepstik komedije i ta formula je radila vrlo dobro. Ali, kad formula u „singl“ filmu radi vrlo dobro, a rediteljski dvojac već pokuša da neke njene elemente reciklira u drugoj priči s manje uspeha (Abigail, 2024), postavlja se pitanje ima li smisla raditi nastavak i kako mu pristupiti.

Betineli-Olpin i Džilet su se opredelili da stvari podignu na jedan viši nivo i prodube mitologiju oko negativaca (čime se pomalo pozivaju i na franšizu John Wick), dok su junakinji dodali jednu nevoljnu pomoćnicu – njenu sestru Fejt (Ketrin Njutn) s kojom Grejs nije bila u kontaktu godinama i koja je u svojstvu kontakta u hitnim slučajevima došla u bolnicu da je obiđe. Radnja se, dakle, nastavlja tamo gde se prethodni film završio, a nakon rekapitulacije u montažnoj sekvenci otkrivamo da Le Domasovi nisu bili sami u satanističkom kultu, već da su deo šire mreže porodica koje upravljaju svetom. To što je Grejs preživela igru s njima je povuklo novu „rundu“ iste, samo s većim ulozima: nju će loviti po jedan predstavnik od svake familije u „Veću“ koje upravlja kultom, a ulog je stolica Predsedavajućeg nakon što stari predsedavajući Čester Denfort (reditelj Dejvid Kronenberg u perfektnoj kameo-ulozi) odluči da mu je dosta života i naredi svojoj deci da ga uguše. Grejs i Fejt, dakle, sada love blizanci Danfort, Titus (Šon Hatosi) i Ursula (Sara Mišel Geler), kineska poslovnjakinja Van (Olivija Čeng), indijsko-londonski klan Radžan čija jedna predstavnica u jednom trenutku psuje na sočnom bosanskom, te ekscentrični Španac Ignacio (Nestor Karbonel) sa svojom decom. Sve to u funkciji tumača pravila i sudije nadzire Advokat (Ilajdža Vud).

Nastavci su uvek problematični, a ovaj je posebno. Prvo tehnički – radnja nastavka odvija se ubrzo nakon radnje prvog filma, a na Samari Viving je vidljivo da je ipak šest ili sedam godina starija nego u prvom filmu. Zatim – satanistizam je u prvom filmu služio kao generički filmski alibi za motivaciju negativaca, dok je ovde borba protiv istog uzdignuta na nivo poente, čime se kompletno menja o čemu se u ovoj franšizi u povojima radi. Negativci su možda postali interesantniji, ali i potrošniji, dok pojava Fejt ne dodaje na težini glavne junakinje, već njihova generički neprijatna međusobna dinamika služi tu i tamo za relaksaciju. I akcija je postala manje maštovita, uglavnom svedena na veštački haos izazvan drmusavom kamerom. Ponešto funkcionalnih prepada, iznenadnih eksplozija humora (tuča uz pesmu Total Eclipse of My Heart je jeftin, ali uspeo štos), scenarističkih i glumačkih dosetki, kao i migova u pravcu nepatvorenog „treša“ nisu bili dovoljni da poprave utisak da se ovde radi o bilo čemu drugom od ceđenja suve drenovine.

A Film a Week - Teresa's Body / Teresas Körper

 previously published on Cineuropa

The human body is an instrument, of sorts: whether a robust, strong or very precise one, it can be any of these when needed. It is also a resource that can be depleted over time. However, one thing is certain: the body keeps score of everything, as it accumulates and reflects all of the physical or psychological stress that an individual has had to endure. This much is true in the case of the eponymous protagonist of Magdalena Chmielewska’s debut feature, Teresa’s Body, which, after a world premiere and a win for Best Director at the Max Ophüls Film Festival, now opens on its home turf of Austria at the Diagonale.

The story takes us to Poland, where the title character (played by the filmmaker’s mother, Teresa Chmielewska) lives, feeling uncomfortable in her ageing body. The pain in her legs and back is also a reflection of the life she has led and, at least to a certain extent, wasted. Teresa is about to lose the car park she manages, still trespasses on the property that once belonged to her former husband and is dumped by her newest partner while she is in Berlin attempting to hold down a caregiving job, which proves to be futile because of a misunderstanding.

One of her daughters, Ola (Aleksandra Chmielewska-Grzegorzek, the filmmaker’s sister), is busy dealing with her own life and her own children, while the other one, Magda (played by the filmmaker herself), can only visit for a short while, as she has an interview scheduled in an attempt to secure Austrian citizenship in Vienna, where she lives. Magda’s arrival restarts the cycle of role-playing between the mother and daughter, where the former is always nagging while the latter is the caring one whose efforts will always fall short. It also reveals the cracks in Teresa’s carefully arranged façade (she often wears camouflage-coloured tops) of having control over her life, or at least fighting to regain it. Also, in a parallel, dream-like or possibly even nightmarish realm, we get to see two twin girls who play, pray and repeat the patterns inherent in Teresa’s daughters’ family dynamics, through mantra-like chants.

The foundation of Chmielewska’s film might be “documentary”, as it leans on characters from within her own family and their experiences, but the deeper development we witness is not just cleverly scripted; it’s also quite artful and atmospheric. One of the reasons for this is Chmielewska’s writing and directing, as she always lands upon the right detail to pull to the forefront and knows when to switch focus. Also, her crew has done some top-notch work, as cinematographer Zuza Kernbach captures body-part details and imperfections, as well as a sense of ageing and fatigue, in perfectly executed close-ups; editor Anna Garncarczyk dictates the rhythm in successions of abrupt cuts and longer, more pensive takes; and the work on the soundscape by sound designer Karim Weth steers the atmosphere almost into genre territory, verging on mystery and even “soft” horror.

Another one of the movie’s assets is Chimielewska’s work with the characters and the actors. Both the character of Teresa and the highly natural, instinctive acting of Teresa Chmielewska are a unique and praiseworthy part of the collective mother-daughter effort. The story they tell remains personal but also becomes universal, as Teresa’s body could be a stand-in for any ageing body that harbours a mind and soul beaten down by life.

Good Luck, Have Fun, Don't Die

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Mislim da ću za koju godinu svog sina početi da ispraćam u grad sa „Ajd‘ srećno, zabavi se, nemoj da pogineš!“ Zvuči kao nešto što bi „kul ćale“ mogao da kaže svom tinejdžeru pred izlazak u grad. A ako izlasci u grad ne budu fora novim generacijama, isti pozdrav može da se iskoristi i za početak sesija igranja video-igrica.

Takva „gejmerska“ je i premisa filma Good Luck, Have Fun, Don‘t Die u režiji Gora Verbinskog (Pirates of the Carribean franšiza) i po scenariju Metjua Robinsona (The Invention of Lying, Love and Monsters). Suštinski, može se opisati kao spoj Groundhog Day i Terminatora u mehanici Source Code / Edge of Tomorrow. Uprkos komercijalnom potencijalu većem nego što je to uobičajeno za filmska dela bez postojeće fan-baze, uradak je prvo svoju sreću okušao na američkim festivalima (od festivala fantastike u Ostinu do Palm Springsa), evropska premijera je bila smeštena na Berlinale, a bioskopski put se u dosta slučajeva odvija paralelno s internetskim.

Dakle, čovek odeven kao dementni beskućnik (Sem Rokvel) banjava u zalogajnicu u Los Anđelesu u večernjim časovima kako bi iz redova gostiju regrutovao dobrovoljce da mu pomognu na važnoj misiji. Prvo što radi kako bi privukao pažnju na sebe je otimanje njihovih mobilnih telefona i priča o zamkama veštačke inteligencije koja će preuzeti svet u budućnosti iz koje on dolazi. Ovo mu je, kaže, 117. put da misiju pokušava (brojka je možda referenca na kultnu naučno-fantastičnu treš-seriju The First Wave, a možda potpuna slučajnost) i čini se da mora da pronađe pravu ekipu. Zato bira skeptičnog ćelavog bradonju Skota (Asim Čodri), punačku gospođu Mari (Džordžija Gudman) i par učitelja, Marka (Majkl Penja) i Dženet (Zazi Bits) za svoju ekipu. Kao dobrovoljac se javlja vođa grupe skauta, Bob (Daniel Barnet), kao i sredovečna gospođa Suzan (Džuno Templ) i mlada žena obučena kao generička princeza, Ingrid (Hejli Lu Ričardson).

Njihova misija je doći do predgrađa i u super-kompjuter jednog talentovanog klinca koji pravi „božanski“ model veštačke inteligencije ubaciti hakovanu verziju iz budućnosti kako bi taj „novi bog“ bio dobronameran i blagonaklon prema ljudima. Usput će ekipu ganjati policija i dvojac niskobudžetnih plaćenih ubica, a vođa i par članova će dobiti svoje pozadinske priče. U slučaju Rokvelovog lika, to je srceparajuća vinjeta iz Terminatora u kojoj zle mašine otkriju tajnu lokaciju nakon što on proba virtuelnu realnost, pa mu ubiju majku. Mark i Dženet probude neku vrstu zombi-virusa kod svojih učenika nakon što ih izbace iz balansa tako što ih skinu s telefona. Suzan je izgubila sina u školskoj pucnjavi, pa je preko grupe za podršku naručila njegov klon koji se, ipak, ponaša suviše robotski, pa je preko toga naručila i realističniji glasovni model koji ju je upozorio na dolazak čoveka iz budućnosti i naložio joj da se javi da mu pomogne. Ingrid je, pak, alergična na telefonski i „vaj-faj“ signal, a nedavno je izgubila dečka, Tima (Tom Tejlor), koji je otišao da živi u virtuelnoj realnosti.

Scenarista Ričardson je zapravo imao originalnu ideju za pilot-epizodu televizijske serije o studentu književnosti koji pokušava da se poveže sa svojim kolegama preko knjiga, e da bi naleteo na zid površnosti usled zavisnosti od mobilnih telefona, ali televizijske kuće su procenile da tu dovoljno materijala za seriju. Onda je prepravio glavni lik, dodao još vinjeta i ubacio veštačku inteligenciju kao centralni problem i glavnog negativca, čime je privukao nekoliko nezavisnih kompanija koje su angažovale Gora Verbinskog, još uvek u nemilosti Holivuda nakon potopa filma Lone Ranger i neuspelog pokušaja „indi“-iskupljenja s A Cure for Wellness, obezbedivši budžet od oko 20 miliona dolara, što je za potencijalni spektakl sića. Verbinski se od toga snašao i Ričardsonovu ideju vizuelizirao s osećajem za „set-pis“ scene i sekvence, kao i za pogođenu upotrebu efekata, dok glumački trud filmu daje humanu notu.

Glavni izazov je, međutim, sturktura filma i ta jednostavna, jednosmerna i zapravo predvidljiva avantura s jasnim ciljem. Mogućnosti da se ona razmrda novim „gejmerskim“ preprekama, zagonetkama i zadacima su ograničene, pa su zato u formi pozadinskih priča likova ubačene „flešbek“-vinjete od kojih svaka ima svoj stil i one tri o pratiocima bi funkcionisale kao upečatljive mini-epizode serije Black Mirror. Kroz te tri kratke priče i Ričardson i Verbinski savršeno dijagnostikuju i u formi mračne satire artikulišu šta sve ne valja s današnjim svetom, a glumci pritom dobijaju priliku da zablistaju i prodube svoje pomalo tipske likove.

Džuno Templ tako u Suzan unosi nešto opipljive ljudske patnje i osećaja uskraćenosti. Hejli Lu Ričardson ulazi u suštinu distanciranosti, nepoverenja i pojavne čudnosti današnjih mladih, dok Majkl Penja i Zazi Bits uspevaju da kanališu učiteljsku nesigurnost s pokušajem projekcije autoriteta na van. Ipak, Sem Rokvel ostaje kao dominantno prisustvo na ekranu, čime samo demonstrira svoj raspon, mogućnost transformacije, glumačku harizmu i prezentnost. Njegovom liku čak i nije preko potrebna pozadinska priča, pa bi ona bila prva na spisku viškova koje bi možda trebalo iseći iz filma.

Nevolja je, međutim, u tome što su te tri „sporedne“ vinjete zanimljivije od same glavne avanture i što ona, jednom kad prođe furiozni početak u zalogajnici, nikako ne uspeva da uhvati dodatni momentum i da poleti. Negde oko polovine ili najkasnije do dve trećine, pred prolongirani završni obračun, taj momentum potpuno iščili, pa autorski dvojac jedino rešenje nalazi u preokretima, peripetijama i lažnim krajevima pre onog pravog kojim se najavljuje potencijalni drugi deo filma, što bi inače u drugim filmovima delovalo „žicaroški“, ali ovde je to moguće tumačiti i sa malo ironijskog odmaka.

Istina je, međutim, da Good Luck, Have Fun, Don‘t Die hvata duh vremena sadašnjeg i makar deo nedoumica o budućnosti kakvu nam preveliko oslanjanje na tehnološka pomagala i slaba do nikakva regulacija upotrebe veštačke inteligencije donosi. Što je važno, to čini na jedan filmski način u formi lako pratljivog spektakla starog kova. Ostaje, međutim, pitanje koliko bi publika naviknuta na kratke i oštre senzacije bila spremna da izdvoji preko dva sata vremena da ovako nešto pogleda i koliko bi bila zadovoljna ispravnom porukom filma koju bi proglasila za „bumersku“.

Lista - Mart 2026.

 

Ukupno pogledano: 27 (17 dugometražnih, 10 kratkometražnih)

Prvi put pogledano: 13 (svi dugometražni)

Najbolji utisak (prvi put pogledano): Dead Man's Wire

Najlošiji utisak: The Bluff

*ponovno gledanje

**kratkometražni

***srednjemetražni

**(*)kratkometražni, ponovno gledanje

kritike objavljene na webu su aktivni linkovi

datum izvor English Title / Originalni naslov (Reditelj, godina) - ocena/10

*02.03. kino The Blue Trail / O Último Azul (Gabriel Mascaro, 2025) - 8/10
03.03. video Daddy's Head (Benjamin Barfoot, 2024) - 5/10
04.03. video We Bury the Dead (Zak Hilditch, 2024) - 7/10
04.03. TV And the King Said, What a Fantastic Machine (Alex Danielson, Maximilien Van Aertyck, 2023) - 6/10
05.03. video Dead Man's Wire (Gus Van Sant, 2025) - 8/10
05.03. video The Bluff (Frank E. Flowers, 2026) - 3/10
*07.03. TV Isle of Dogs (Wes Anderson, 2018) - 8/10
*07.03. kino Send Help (Sam Raimi, 2026) - 8/10
11.03. festival Extraordinary / Glavonja (Marina Andrée Škop, Vanda Raymanová, 2026) - 7/10
12.03. video War Machine (Patrick Hughes, 2026)- 4/10
*14.03. video The Secret Agent / O Agente Secreto (Kleber Mendonça Filho, 2025) - 9/10
14.03. kino Rental Family (Hikari, 2025) - 7/10
19.03. kino Cold Storage (Jonny Campbell, 2026) - 6/10
24.03. festival AMS - Work Must Be / AMS - Arbeit Muss Sein (Sebastian Brauneis, 2026) - 6/10
25.03. festival Teresa's Body / Teresas Körper (Magdalena Chmielewska, 2026) - 7/10
26.03. video Good Luck, Have Fun, Don't Die (Gore Verbinski, 2026) - 8/10
26.03. festival Rose (Markus Schleinzer, 2026) - 8/10
**(*)30.03. video It's Fine, I'm Fine, Everything's Fine / Dobro je sve, dobro je sve, dobro je sve (Rino Barbir, 2025 - 8/10
**(*)30.03. video Grand Finale / Traje veliko finale (Luka Galešić, 2024) - 7/10
**(*)30.03. video Shallow Ground / Rahlo (Jozo Schmuch, 2025) - 8/10
**(*)30.03. video Crocodile Teeth / Zubi krokodila (Filip Heraković, 2025) - 7/10
**(*)30.03. video Placement Exam / Inicijalni (Kruno Trninić, 2025) - 8/10
**(*)30.03. video Greek Apricots / Grčke marelica (Jan Krevatin, 2025) - 8/10
**(*)30.03. video Diorama (Vida Skerk, 2025) - 6/10
**(*)30.03. video 2 in 2 / Dvoje u dvojci (Nela Gluhak, 2025) - 5/10
**(*)30.03. video Komorebi (Lucija Katarina Šešelj, 2025) - 6/10
**(*)30.03. video Peninsula / Poluotok (David Gašo, 2025) - 4/10

A Film a Week - AMS - Work Must Be / AMS - Arbeit Muss Sein

 previously published on Cineuropa

Work has to be done. In theory, job seekers have to do their best to find work, and employment services have to help them in that process. But in practice, both sides often go through the motions, pretending that they are doing their part in order to tick certain boxes. “AMS” is the acronym for the Austrian employment service, and its central office in Vienna stands at the very core of the newest feature co-written and directed by Sebastian Brauneis, AMS – Work Must Be, which has premiered at the Diagonale.

Mari (Margarethe Tiesel) has been a client of AMS ever since she lost her job as a receptionist at a doctor’s office when said doctor retired. She genuinely wants to find a new place to work in order to support her daughter Lisa (Lola Mae), a student, but the services shuffle her around, making her attend various courses (the last one being led by the racist Roger, played by Franz Solar) and appointments. When she misses one such appointment, agent Theresa (Isabella Knöll) cancels her support cheque. When Mari dials the phone number, she randomly gets to speak with the only sympathetic person in the company, support-line operator Markus (Lukas Watzl), who becomes her unofficial personal advisor and teaches her how to survive this rigged system.

A woman of immigrant heritage, Mahdiya (Mariam Hage), wants to take a police course, but her agent, Kathi (Marie-Louise Stockinger), enrols her on a language course instead. The reason for this might be Kathi’s inherent racism, but the decision could also stem from the “game” of promotion-chasing currently going on at the AMS. Eventually, Mari, Mahdiya and Markus, as the inside man, join forces with the rest of the desperate job seekers from Roger’s class in order to manipulate the system from within and take their revenge by rigging the race for promotion.

What could have been a deadly serious, socially charged drama, after starting out as a snappy satirical comedy, veers towards heist-movie territory and, by the end, even resembles a quirky musical. The last act is certainly overkill, adding to the movie’s excessive 100-minute running time. But up until that point, the ride we take with Brauneis’ characters is a fun one thanks to the brisk pacing achieved both through the script (written by Brauneis, Helmut Emersberger and Lily Ringler) and through the editing, handled by the filmmaker himself along with Antonia Adelsberger and Paul Eckhart. The acting also serves the purpose of contributing to the snappy narrative, as the characters are envisioned as types, rather than palpable, life-like people, so the actors have clear and simple tasks that they fulfil with a decent sense of comedic timing.

However, Brauneis sometimes tries too hard to play it cool, and in order to do so, he relies too heavily on motifs, tricks and puns from other, predominantly US, movies. Along with The Dirty Dozen (here referenced directly both in the dialogue and through the theme song), recognisable bits and pieces from Office Space, The Big Short, and an array of heist and caper movies are recycled here. In the end, AMS – Work Must Be is sometimes messy, overcrowded and overambitious when we consider the means at the filmmaker’s disposal and the quality of his choices, but overall, it’s a lightweight piece of filmmaking that may fare well with broader audiences.

Cold Storage

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Originalno je u principu dobro, ali opet ne može sve biti novo i revolucionarno. Klišei su tu s razlogom i zapravo je prava veština probijati se kroz njih i kroz već poznate elemente na elegantan način. U tome takođe, makar po pitanju ambicija, valja biti skroman – to što nas nešto možda neće oboriti s nogu ne znači da nas ne može dobro zabaviti.

Cold Storage u režiji TV-veterana Džonija Kembela, a po romanu i scenariju Dejvida Kepa, je možda i pravi primer za to. Kod nas se skoro paralelno pojavio na „mreži svih mreža“ i u bioskopu i zapravo funkcioniše jednako dobro, ili makar solidno, u oba konteksta. Čak je moguće da će s godinama dobiti i nekakvu patinu filma „stare škole“ kakvu danas, recimo, nose slični „pop-korn“ radovi iz 90-ih.

Premisa je takva da je američka svemirska stanica odradila svoje, pa je nasilno prizemljena u Indijski Okean blizu zapadne obale Australije. Rezervoar kiseonika uspeva da dopliva do obale, pronađe ga jedan farmer i oko njega složi improvizovani muzej. U rezervoaru su, međutim, bili prisutni tragovi zaraznih gljivica koje su bile predmet super-tajnog eksperimenta. Tridesetak godina kasnije su one izazvale epidemiju koja je pobila ljude i životinje u tom selu.

U selo dolaze specijalistkinja mikrobiologije Hiro Martins (Sosi Bejkon) i dvoje američkih agenata, Kvin (Liam Nison, još uvek u vrlo dobroj akcionoj formi) i Romano (Lesli Menvil) da reše situaciju, ali u doktorkin sistem ipak nekako uđe zaraza. U trenutku lucidnosti pre nego što će joj mozak eksplodirati i proširiti zarazu, ona uspeva da se ubije, a dvoje agenata zove pomoć koja nuklearnom opcijom briše selo s lica Zemlje. Agenti uspevaju da sačuvaju uzorak i zbrinu ga u federalnom krio-skladištu u Kanzasu.

Petnaestak godina kasnije, agenti su penzionisani, a skladište, makar njegov gornji deo, prodato investitoru i prenamenjeno u komercijalne svrhe poslovanja s običnim građanima. U tom skladištu radi nezainteresovani omladinac Trevis zvani Ti-Kejk (Džo Kiri, poznat iz serije Stranger Things) i nova, elokventnija koleginica Naomi (Džordžina Kembel, viđena u hororu Barbarian) a šef im je ljigavi i nepristojni Grifin (Gevin Spouks). Ti-Kejk se novoj koleginici udvara, a ona prolazi kroz raskid s ne baš uravnoteženim dečkom Majkom (Aron Hefernan).

Kako to obično biva, noćna smena se pretvara u haos jer se na hladnjači upalio alarm za zagrevanje, zbog čega agenti dolaze da provere šta se dešava, iako zvanično nemaju mandat da na bilo koji način reaguju. Zaraza je, međutim, izbila i u spoljni svet i zakačila životinje, a pitanje je minuta kada će i ljude. Da stvar bude šašavija, baš tu noć je Grifin izabrao da sa svojom bandom bajkera opljačka jednu od jedinica u koju su pristigli novi televizori.

Ono što sledi je opšti pičvajz sa zelenom ljigavom masom, životinjama kojima eksplodiraju glave i ljudima koji se pretvaraju u agilne zombije pre nego što i sami eksplodiraju. I u tom pičvajzu smo zaboravili udovicu (Vanesa Redgrejv) koja je ranije ušla u skladište s namerom da se ubije, ali je tu, tako naoružana, zadremala...

Možda je i više od pola posla tu odradio Kep već sa svojim romanom. Za popularnu naučnu fantastiku je izuzetno važno da bazična nauka i kros-žanrovska dramaturgija funkcionišu. U ovoj naučno-fantastičnoj horor-komediji su „prirodni“ zakoni jednostavno postavljeni i dosledno ispoštovani. Što se dramaturgije tiče, ona se kreće očekivanom stazom, ali pomalo skokovito i proizvoljno, pritom otvarajući logičke rupe i prostor za neugodna pitanja.

To bi predstavljalo problem ako bismo film uzimali sasvim ozbiljno (na šta su Kep i Džoni Kembel pokušali da nas „navuku“ s uvodnom karticom teksta), ali Cold Storage treba posmatrati kao komad vrlo namernog „treša“ i zezanja. Dve potonje kvalifikacije, međutim, nisu nikakav alibi za ošljarenje, a Kep i Kembel zadatku pristupaju krajnje ozbiljno i uspevaju da uvežu žanrove i da u taj kontrolisani haos ubace i nešto od društvene kritike, kako na temu nemara vlasti, tako i na temu sitnog ljudskog govnarluka.

S rediteljske pozicije, Džoni Kembel nam prilično neprimetno menja perspektive između dva para protagonista, dva tipa antagonista i natprirodne pretnje, i to čini tako da film ostane pratljiv i lagan za konzumaciju. Glumački, hemija unutar dva para protagonista i između tih parova funkcioniše kako treba: četvoro glumaca tačno zna kada povući koji potez. U slučaju negativaca i epizodista, oni imaju po manje vremena na ekranu, ali zato imaju i više slobode za neke malo šire ili grublje poteze, što sasvim solidno ide uz ovakav film. Kada se na to dodaju i vrlo opipljivi i uverljivo gadni specijalni efekti, zabava je, makar za ljubitelje žanrovskog filma, zagarantovana.

Naravno, prepoznaćemo tu skoro doslovne isečke iz klasičnih žanrovskih dela, od Karpenterovog The Thing, preko Krajtonovog romana The Andromeda Strain i njegove filmske adaptacije u rukama Roberta Vajza, pa do Dawn of the Dead. To nam, međutim, neće puno smetati jer ćemo ih samo notirati, a ne i aktivno misliti na starije, bolje i kultnije filmove. Možda ćemo Cold Storage porediti s, recimo, dosta sličnim naslovom Evolution, ali će to poređenje ići u korist Kembelovog filma.

S druge strane, možda će nas iznervirati i polu-otvoreni kraj kojim se očito traži nastavak, ali takva su, izgleda, pravila igre u savremenoj komercijalnoj kinematografiji. Problem je što to podriva ono što je filmu možda i glavni adut, jer Cold Storage je zapravo uradak namenjen jednom opuštenom i neobaveznom gledanju, a ne serijalizaciji.

A Film a Week - Extraordinary / Glavonja

 previously published on Cineuropa

As a global society, we are becoming increasingly aware that we are not all the same, so a “one size fits all” approach cannot be applied to everyone. The differences between specific needs and reactions can and should be noted from an early age, so that we can create a flexible world based on acceptance, which can serve as a decent home for everyone. In the cinematic world, this is being reflected in the ongoing trend towards movies for younger audiences featuring characters that are on the autism spectrum and sending the message that they should be accepted as they are.

The newest addition to this canon comes in the form of Extraordinary by Marina Andree Škop and Vanda Raymanová. It has already enjoyed a gala premiere and a wide theatrical release in Croatia. However, at BUFF Malmö, the film festival for children’s and youth audiences, it is celebrating its first international screening.

Alisa (newcomer Marta Mihanović) lives in the shadow of her brother Milan (Maks Kleončić), who is a bit out of the ordinary and whose needs mean he gets all of the attention from their parents (Ajda Smrekar and Matej Puc). Milan always wears a leather helmet on his head, since it helps him block out the loud sounds from the outside world. He is also able to walk along straight, clearly marked lines, and his preferred ritual is drawing straight lines on perfectly white sheets of paper with his pen. As Alisa likes to say, he lives in his own world.

The social services, represented by two agents (Judita Franković Brdar and Borko Perić), are always on the parents’ case, trying to take Milan to a medical facility, so the family moves from the city to the nearby countryside. After an accident befalls each of the over-stressed parents, they both end up in the local hospital, where the doctor (Csongor Kassai) and the stern head nurse (Gabriela Dzuríková) have sinister plans for them. So, the siblings, with the help of a trio of local kids playing detectives (Andrija Lamot, Mark Spiridonović and Martin Pišlar), set off on an adventure to find them, revealing a heist plot in the process. For the first time, the “extraordinary” Milan has to face the ordinary world…

The duo of directors works in perfect synergy here. Marina Andree Škop has made a name for herself with children’s films (for instance, the 2019 title My Grandpa Is an Alien) and knows how to gently steer her young actors in the desired direction. This is especially the case for the two leads, as Marta Mihanović showcases both her character’s inner strength and vulnerability at the same time, which is quite a task even for experienced thesps, while Maks Kleončić possesses the necessary mix of calmness and expressiveness that is needed for the character of Milan, who does not speak. On the other hand, Vanda Raymanová comes from the realm of animation, which is crucial for a heavily stylised film such as this one, where the characters exist against backgrounds consisting of photographic imagery refined with hand-drawn details, and where the travelling sequences are made in a cute form of 2D animation.

Extraordinary might be a tad over the top with its striking design cues and the almost cartoonish concepts of the adult characters. Also, the detective plot is possibly too far removed from the initial topic, so it might resonate better with parents than with children. But the simple, positive message of friendship and acceptance it conveys, as well as its unapologetic playfulness, makes it a praiseworthy effort.