Oh, Mercy! / Roubaix, une lumiere

 kritika objavljena na XXZ

2019.

režija: Arnaud Desplechin

scenario: Arnaud Desplechin, Léa Mysius (prema dokumentarnom filmu Roubaix, Commisariat central Mosca Boucaulta)

uloge: Roschdy Zem, Léa Seydoux, Sara Forestier, Antoine Reinartz, Philippe Duquesne, Maissa Taleb, Madison Copin

Verovatno želeći da se reši etikete buržoaskog autora, ili makar autora koji namerno svoje filmove smešta u milje srednjeg i viših slojeva, Arnaud Desplechin je rešio da napravi „narodski” film. Rešio i pogrešio, reklo bi se, jer mešavina socijalne drame i kriminalističkog trilera u slučaju Oh, Mercy! (čak je i internacionalni naslov duboko pogrešan) nikada ne „klikne” kako treba. Uostalom, postoji sasvim dobar razlog zašto „buržoaski” filmski autori biraju baš taj i takav milje: tek situirani ljudi mogu da se u punoj meri posvete svojim unutarnjim životima, a to je ono što Desplechina prvenstveno zanima i u čemu je majstor.

U međuvremenu, odnosno otkad je on na sceni (a tome ima tridesetak godina), promenio se njegov rodni grad koji mu je služio kao inspiracija i česta lokacija za snimanje. Roubaix, gradić na belgijskoj granici nedaleko od Lillea, nekada prosperitetno industrijsko mesto, sada je najsiromašnija opština u Francuskoj iz koje nije pobegao samo onaj koji nije mogao. U gradu trenutno oko polovine stanovništva živi ispod praga siromaštva, a stopa kriminala je izuzetno visoka. U današnjim okolnostima Roubaix bi mogao poslužiti kao izvrsna lokacija za krimi-triler, a Desplechin kao lokalac i autor koji je u svoje drame često unosio elemente trilera i misterije (premda se tu radilo o diplomatiji, špijunaži i postupanju iz visokih moralnih pobuda, što je opet „sport” samo za situirane) kao reditelj koji bi tu priču ispričao na jedan drugačiji način.

Isprva se čini da je Desplechin na pravom tragu kada priču postavi u praznično doba, referirajući se pritom na jedan od svojih uspešnijih ranijih filmova A Christmas Tale (2008), i postavi nas u središte događanja. Dok građani praznuju, policajci moraju da rade svoj posao jer, očito, kriminal ne miruje. Priča se tako otvara muljavim svedočenjem čoveka (Duquesne) kojem su barabe, navodno, pokušale da ukradu auto tako što su ga napale brenerom. Krimose opisuje kao stereotipne Arape, jedan je navodno imao i turban, a zbog tog rasizma priča ne deluje ni najmanje uverljivo. Posebno u situaciji u kojoj je šef stanice, komesar Daoud (Rochdy Zem) i sam alžirskog porekla i spreman je da sa mirom posluša i „probuši” takvo svedočenje.

Kao dobra ideja se čini i uvođenje naratora, mladog, novopridošlog policajca Louisa (Reinartz) koji stoji negde između autorovog „povratničkog” i našeg „svežeg” pogleda. Taj dosta često ne-elegantni narativni aparat ovde je iskorišten na prilično zgodan način da nas uvede u milje margine i kriminala na margini, u sitne pljačke, podmetnute požare, svet tinejdžerki koje napuštaju roditeljski dom, što je slučaj sa Sophie (Taleb), naročito kada se na nekoliko kilometara odatle nalazi država u kojoj je prostitucija legalna. To je sasvim dovoljno za prilično glatko tekuću prvu polovinu filma kao nekakvu prolongiranu ekspoziciju.

Problem nastaje u drugoj polovini filma u kojoj se Desplachin fokusira na jedan partikularni stvarni zločin, na ubistvo starice tokom provale, zbog čega Oh, Mercy! postaje i ostaje tipičan procedural nalik na prolongiranu epizodu serije poput Law and Order. Ispostavlja se da su za zločin odgovorne dve devojke koje žive skupa u kući pored i koje su se prvo pojavile u svojstvu svedokinja paleža ranije u istoj ulici. Kako Daoud iz nekog neobjašnjenog razloga ima „šesto čulo” za to ko je kriv, a Louis sa jednom od njih, Claude (Seydoux) već ima uspostavljen odnos, sledi mučno ispitivanje...

Ne samo da kriminalistička priča nikada ne „upadne u šine” i poteče glatko (premda je Desplechin kao uzore citirao Hitchcocka i Melvillea, ne dostiže ih ni iz daleka), nego su grube greške i tretman likova i glumačka podela. Znamo da je „deglamurizacija” jedan od čestih postupaka kada hollywoodski film kreće u lov na nagrade, ali to u slučaju Lée Seydoux naprosto ne štima, posebno u kontrastu sa Sarom Forestier kojoj uloga Claudine partnerke Marie donekle i pristaje. Karakterizacija njih dve, po sistemu „psihologije za glupake” izrečena iz Daoudovih usta („Ti si zgodna i bila si popularna u srednjoj školi, a onda te je realnost zaskočila. Ti si ružnjikava i nesigurna u sebe, pa si pala na prvu osobu koja ti je posvetila pažnju.”) je posebna priča. Daoudov lik je još i nekako najrazvijeniji, iako nikad ne dobijamo objašnjenje za njegove policijske „super-moći”, makar dobijamo uvid u nekakvu motivaciju zašto je ostao u Roubaixu (čak mu se i familija vratila u Alžir), te u njegovu metodologiju rada, smirenost i razgovore koji uvek idu u cilju smirivanja sagovornika. Louis, iako narator, ostaje potpuno nedorečen, tako da ponekad deluje kao zatečen, a ponekad kao „tabula rasa”.

Sa takvim filmom ne čudi da bioskopska distribucija ponegde kasni i više od godinu dana, te da je film drugde promptno pušten na televiziji. Čak se i za ekstenzivnu festivalsku turneju prošle godine može naći opravdanje da je u pitanju film renomiranog autora koji je premijeru imao na najprestižnijem od svih festivala. Ono što čudi je činjenica da Desplechinov već drugi film zaredom (ni Ismael's Ghosts nije bio naročito kvalitetan film, iz razloga nekoherentnosti je delovao kao da je sam sebi svrha) igra u Cannesu. Ali, opet, u poređenju sa time da ove godine Cannesa nije bilo, čak su i lošiji filmovi sa prošlogodišnjeg izdanja melem na ranu, posebno ako se pogledaju u praznjikavom bioskopu.

Greenland

 kritika objavljena na XXZ

2020.

režija: Ric Roman Waugh

scenario: Chris Sparling

uloge: Gerard Butler, Morena Baccarin, Roger Dale Floyd, Scott Glenn, David Denman, Hope Davis, Andrew Bachelor

Pre nego što je u fokus televizijskih vesti i novinskih napisa došlo njegovo oboljevanje od korone, neizvesna sudbina, utemeljene i neutemeljene špekulacije šta dalje, da li nešto radi namerno i zašto to radi, američki predsednik Donald Trump je medijski »zablistao« idejom o kupovini Grenlanda. U savremenom kontekstu deluje bizarno ili makar demodirano (podsetimo se, Amerikanci su dobar deo svoje današnje teritorije otkupili od drugih država), pa nam ostaje da se čudimo kako mu je to palo na pamet. Jedan verovatno netačan, ali duhovit i blago ciničan odgovor bi bio da je pogledao film katastrofe sa tim naslovom, poverovao u njegovu istinitost i »zagrejao se« za ideju o teritorijalnom proširenju.

Šalu na stranu, Greenland još nije debitovao u Americi (učiniće to ovog meseca i to direktno na VOD platformama), a »probijanje leda« u Evropi ne ide baš prema očekivanjima: budžet još nije pokriven. Opet, imajmo u vidu da je ova godina vrlo atipična, da je entuzijazam za bioskop kod najšire publike na prilično niskom nivou, tako da u tom svetlu Greenland dođe zamalo kao »blockbuster«. Ima tu potencijala i za spektakl i za poneku referencu na »stanje stvari« u današnjem svetu kojem odgovara epitet apokaliptičnog.

Naš junak John Garrity kojeg igra akcijski junak novog doba Gerard Butler naizgled je običan građevinski inženjer koji se sprema da svoj život vrati na pravi put nakon gluposti koju je sam napravio. On je u procesu pomirenja sa suprugom Allison (Morena Baccarin iz Deadpool filmova) koju je prevario i vraća se kući za rođendan njihovog sedmogodišnjeg sina Nathana (Floyd). Upravo za taj vikend je najavljen potencijalno opasan astronomski fenomen prolaska komete Clarke jako blizu Zemljinoj atmosferi. Inicijalna predviđanja da će kometa našu planetu mimoići, te da će samo prirediti »šou« na nebu, ubrzo se ispostave kao promašene: delovi padaju na Zemlju i devastiraju gradove. Nova vest je da čovečanstvo ima samo 48 sati do događaja masovnog uništenja, jačeg od onog koji je potamanio dinosauruse.

Naš junak John i njegova porodica nalaze se na spisku odabranih putnika za super-tajno sklonište, verovatno zbog svog posla. Međutim, kako haos nastaje i kako se panika podiže, pojavljuju se i »nezvani gosti« koji pokušavaju da se »umuljaju« u jedan od aviona. Nathan zbog svog dijabetesa biva odbijen na vojnom aerodromu i to baš u trenutku kada se John odvojio od ostatka porodice da pokupi lek koji je sin zaboravio. Nastaje komešanje, porodica se razdvaja na nešto duže, mobilne komunikacije su preopterećene ili u prekidu...

Dogovor je da se svi nađu kod Allisoninog oca Dalea (Glenn), a do tamo moraju da se snađu kako ko zna i ume. Allison i Nathan, čini se, isprva imaju sreću kada ih pokupi bračni par (Denman, Davis), ali čini se da su njihove oči uprte samo u njihove »VIP narukvice« sa kojima mogu da se domognu aviona, a u tu svrhu će iz vozila izbaciti Allison i oteti Nathana. John, sa druge strane, uspeva da »ustopira« kamion koji prevozi ljude, tamo ga zbog narukvice napadnu dvojica, ali makar uspe da dobije informaciju da je konačna destinacija letova aviona Grenland, te da iz Kanade poleću piloti-privatnici. Jednom kada se familija nađe na okupu, preostaje im još jedno rizično zajedničko putovanje...

Sa pozitivne strane, Greenland je razmerno napet film, naročito u prvoj polovini. Stvari eskaliraju brzo i naizgled haotično, ali u tome je jasna autorska namera i metodologija. Od toga kako se menja medijsko izveštavanje (paralele sa koronom se itekako mogu povući), pa do toga kako je vlast (režim, administracija, uprava, poredak) ono prvo što se dezintegriše, pa se ceo sistem uruši, skreće prema anarhiji tek elementarno ograničenoj ostacima etičkih načela. Scene panike i grabeža (naročito grabeža) su nam bolno poznate. Osim uvida u prirodu ljudskog društva, imamo i dovoljno akcije da nas zabavi.

Problem je što se tempo filma samo diže dok to ne postane zamorno negde oko polovine, a otprilike istovremeno na videlo izlazi dramaturgija očekivanog. Filmovi katastrofe su sami po sebi rigidni, scenaristi često polaze za prigodnim, »deus ex machina« i ničim opravdanim rešenjima kako bi radnju prebacili od tačke A do tačke B. Problem sa Greenlandom je da je njegov scenarista Chris Sparling uspeo da  sva ta skretanja budu krajnje predvidljiva, osim toga što deluje kao to da padaju s neba.

Usput budi rečeno, nije se naročito potrudio ni oko razvoja likova: John jedini ima konture koliko-toliko kompleksnog ljudskog bića, već Allison i Nathan bazično služe tome da upadanjem u nevolju senzibiliziraju pobliku, a ostatak epizodnih likova ima još i manje ličnosti. Gerard Butler je uverljiv kao »akcijaš«, tip koji zna rešiti stvar i zaštititi svoju familiju, a njegov lik ima i jednu dramsku dimenziju što je u filmovima ovog žanra više izuzetak nego pravilo, a glumac to iznosi korektno. Opet, čini se da je scenarista razrađivao priču o njegovom škotskom poreklu zato da bi glumac mogao da govori tim akcentom, iako to i nije baš bilo potrebno.

Na planu izvedbe, Greenland je isto manjkav film. Nešto se može svaliti na, za film ovog profila, skroman budžet od 30-ak miliona dolara, pa CGI ponekad deluje jeftino, a pojedini kadrovi (recimo crvenog neba) se suviše ponavljaju. Druga stvar tu je i limitirani talenat i zanatska veština reditelja. Waugh je karijeru počeo kao kaskader, a kao reditelj je najpoznatiji po svojoj »zatvorskoj trilogiji« sačinjenoj od manje ili više korektnih B-filmova. Sada po prvi put radi na ovako zahtevnom projektu, pokušava da se snađe, ali mu ne ide.

Na kraju krajeva, ako ćemo filmu nabrajati mane, jednu možemo naći već u naslovu: samo je minoran deo radnje pri epilogu postavljen tamo. Zbog toga su se verovatno pojedini nacionalni distributer odlučili za dopunjavanje naslova objašnjenjem. U suštini, manji je problem u Greenlandu, pa i u odavno potrošenom žanru koji je sasvim slučajno postao ponovo aktuelan zbog toga što realnost podseća na loš film. Problem je upravo u takvoj realnosti i takvoj godini u kojoj ovakav manjkav film postaje »vruća roba«.

 

 

 

A Film a Week - Fuzjko Hemming: A Pianist of Silence & Solitude / Fujiko Hemming no jikan

 previously published on Asian Movie Pulse

Ingrid Fuzjko Hemming is a world-class classical pianist with the life so interesting that it is quite strange that she was not the subject of a movie, documentary or fiction, so far. It is now corrected with Soichiro Komatsu’s filmmaking debut, the documentary called “Fuzjko Hemming: A Pianist of Silence & Solitude”. It was screened at the online edition of Toronto Japanese Film Festival.

Fuzjko’s extraordinary story starts with her origins: her father was a Swedish-Russian architect that studied at Bauhaus in Berlin, while her mother was a German-educated classical pianist and a piano teacher. Fuzjko was born in pre-war Berlin, but she grew up in Tokyo in the war- and early post-war time under the strict supervision of her mother who wanted her to specialize in teaching, even though she was considered to be a child prodigy. Fuzjko faced different challenges over the course of her life: her parents’ separation and divorce, the pressure of being a Eurasian child in Japan during the turbulent times, poverty during her student years in Berlin, and finally the loss of hearing due to a high temperature at the concert. Thanks to the doctors’ intervention, some of it was restored, but never completely.

Despite all the hardships, she never gave up her dream to be a concert pianist, and now, in her 80s, she lives a glamorous globe-trotting and touring life, collecting the real estate at the places that mean something to her (Paris, Berlin, Los Angeles, Tokyo and Kyoto), the books, the different artwork and the pianos she restored. Despite having her friends all over the world, she feels the loneliness quite often and is quite frank about it.

Komatsu follows his subject for a long period of time that includes the international tours and the time she spends at her various homes. The scenes from her daily routines, whether they are home- or work-based, are intercut with her memories and her live performances. In the director’s effort to tell the complete story of his protagonist, the end result seems a bit stretched and unfocused, somewhere in between the territory of a classical portrait documentary and a musical one.

On her part, Fuzjko is quite a character, visually, psychologically and otherwise, which is more than enough to draw the attention on herself, and she has a lot of stories from her long and fruitful life. And Komatsu tries to employ different devices in order to make the film both informative and relatable. Some of them serve the purpose, like Fuzjko’s illustrated diary from her teen years, that provides the framework for her childhood memories, and the mix between the “proper” and the amateur footage is quite smooth thanks to the editing. But the fact is that Komatsu could have gone easier with the textual info-cards and keep only the necessary ones, while discarding the redundant and those that go nowhere.

Although far from perfect, “Fuzjko Hemming: A Pianist of Silence & Solitude” is a decent, relaxing watch. The protagonist herself and her music provide enough of the reason for it.

The New Mutants

 kritika objavljena na XXZ

2020.

režija: Josh Boone

scenario: Josh Boone, Knate Lee

uloge: Blu Hunt, Anya Taylor-Joy, Maisie Williams, Alice Braga, Charlie Heaton, Henry Zaga

Super-herojski filmovi svakako imaju potencijal za provlačenje antropoloških i socijalnih metafora kroz priče o svojim nadljudskim likovima, vanzemaljcima, mutantima, mitološkim bićima ili jednostavno super-natreniranim ljudima. U godini u kojoj (još uvek) nismo imali premijeru visokoprofilnog Marvel filma, moramo se zadovoljiti sa novim filmom iz X-Men franšize, odnosno pokušajem »re-boota«, mutacije ili makar proširenja iste, kako je The New Mutants u početku bio zamišljen. Uostalom, ako malo prekopamo po istoriji franšize, ona je već pokazivala potencijal za jaku socijalnu metaforu (Singerov X-Men: First Class je zapravo preslikao svetonazorske razlike Martina Luthera Kinga i Malcoma X na stripovske junake Professora X i Magneta), kao i za mutaciju franšize prema ozbiljnoj i potentnoj drami o starenju i gubljenju moći (Logan Jamesa Mangolda).

The New Mutants je, međutim, bio problematičan projekat od samog početka. Zamišljen je kao nešto što bi usledilo odmah posle Logana i otvorilo manevarski prostor za preoblikovanje franšize koja je patila od zamora materijala. Međutim, studijske prepravke rezultirala su pomeranjima premijere u rasponu od dve godine, što zbog samih prepravki, što zbog traženja idealnog mesta u pretrpanom rasporedu, na kraju i zbog korone, tako da su Mutanti uleteli u kasno-letnji i rano-jesenji bioskopski termin ove čudne godine. Usput su se dogodile i tektonske promene u studijskom sistemu, preuzimanje i kasnija likvidacija 20th Century Fox studija (vlasnika prava na ekranizaciju Marvelovih X-Men stripova) od strane Disneya koji, očito, nema baš jasnu ideju šta bi sa nasleđenim pravima i projektima radio...

Na prvi pogled, The New Mutants se uklapa u koncept »origins story« pogodan za »restart« poznatih likova u novim verzijama. Protagonistkinja je Danielle Moonstar (Hunt), tinejdžerka iz plemena Čejena, koja nakon katastrofe koja pogodi njen rezervat kao jedina preživela završi u instituciji zatvorenog tipa pod paskom doktorke Reyes (Braga). Institucija sama po sebi deluje kao mešavina internata, popravnog doma i ludnice, obavija je polje sile i beg je nemoguć. Jedini izlaz je napredovanje u terapijskom programu o kojem doktorka raportira svojim nikad viđenim i nikad određenim nadređenima.

Dani u tom sosu nije sama, ali je jedina od svojih kolega tinejdž-mutanata koja još nije svesna svoje mutantske super-moći. Dvojica momaka su Sam (Heaton), sirotan sa američkog Juga koji se može lansirati kao topovsko đule, i Roberto (Zaga), brazilski bogati naslednik i navodno zavodnik čija je super-moć da se užari. Sa jednom od devojaka, Rahne (Williams), dobrom curom koja ima vukodlačke sklonosti, Dani odmah »klikne« na prijateljskom, kasnije i na romantičnom nivou, dok je Ruskinja Illyana Rasputin (Zašto filmski Rusi po pravilu imaju kretenska imena?) u interpretaciji odlične Anye Taylor-Joy, dežurna ludača koja razgovara sa svojom lutkom-rukavicom i pretvara se u magijsku princezu-ratnicu. Do kraja filma, zapakovanog u neobično kompaktan format od oko sat i po, Dani i društvo će naučiti da kontrolišu svoje moći i možda saznati svoju sudbinu koju su im namenili autoriteti iz senke...

Po zamisli ko-scenariste i reditelja Josha Boonea, The New Mutants bi pre svega mogao biti tinejdžerska drama o (pubertetskom) buđenju, promenama, moćima, nošenja sa istima i kontroli, te o sudbinskoj povezanosti buđenja sa traumom. Boone je inače najpoznatiji po režiji mega-hitičnog tinejdžerskog »festivala suza« The Fault in Our Stars, tako da su mu tinejdžeri i koncept sudbine tematski bliski. U toj osnovnoj ideji, lokacija zatvorene lokacije kao što je to dotična ludnica / popravni dom, pruža začin horora pojačan vizuelnim manifestacijama trauma iz prošlosti njegovih štićenika. Nakon intervencija, što onih prvih, Foxovih, što Disneyevih, sve ostaje podređeno tipičnoj CGI orgiji u trećem činu i otvaranju vrata za direktni franšizni nastavak.

To samo po sebi i ne bi bilo tako problematično da je izvedeno kako treba, ali na svakom, pa i tom polju, The New Mutants deluje sklepano i jeftino. CGI je neuverljiv, suviše šaren i zapravo nedovoljno strašan. Dramaturgija pada žrtvom brojnih »korekcija«, pa su likovi nerazvijeni i prazni, negativci nakalemljeni i ne-strašni, a promena strane doktorice kao potencijalno najzanimljivijeg lika je telefonirana. Dodajmo na tome haotične trendove u fotografiji i montaži kojih se studijske glavešine drže i eto recepta za katastrofu.

Glumci čine svoje onoliko koliko im je prostora ostavljeno. Akcenat Alice Brage vrluda, ali makar su pojedinačne emocije njenog lika odigrane uverljivo od scene do scene. Što se mlađe generacije tiče, barem u slučaju troje njih, reč je o interesantnim nadolazećim glumcima željnim dokazivanja, a Josh Boone, kojem je rad sa glumcima i inače jača strana, ume da ih usmeri. Maisie Williams, najpoznatija po ulozi u seriji Game of Thrones, pokazuje da je spremna za transfer na veliko platno, a slično važi i za Charlieja Heatona iz serije Stranger Things. Anya Taylor-Joy (The Witch) je rođena filmska zvezda još i većeg kalibra nego njih dvoje, što ovde dokazuje na način na koji se zabavlja sa inače blesavo osmišljenim i loše napisanim likom. Henry Zaga zapravo ima premalo materijala kojim bi se pokazao, a Blu Hunt, glumica sa najmanje iskustva od svih navedenih, profitira od striktnijeg okvira za svoj lik i direktnijeg rediteljskog vođenja.

Kada se crta podvuče, The New Mutants se najbolje može opisati kao propuštena šansa i nerealizovani potencijal u smislu davanja novog života staroj franšizi. Međutim, na širem planu filmske industrije i stripovskog filma u okviru nje, funkcioniše najpre kao dokaz da je zamor materijala sveopšti, a da odgovorni baš i nisu sigurni kojim će se tokovima komercijalni repertoarski film za široku publiku kretati u bliskoj budućnosti.

The War with Grandpa

 kritika objavljena na XXZ

2020.

režija: Tim Hill

scenario: Tom J. Astle, Matt Ember (prema knjizi Roberta Kimmela Smitha)

uloge: Robert De Niro, Oakes Fegley, Uma Thurman, Rob Riggle, Christopher Walken, Cheech Marin, Jane Seymour, Laura Marano, Poppy Gagnon

Ako se nekom glumcu karijera strmoglavila u novom milenijumu, onda se to dogodilo Robertu De Niru. Jedini krivac za to je on sam, čak i da nije sam birao svoje uloge i filmove u kojima će se pojaviti (uglavnom generičke akcije, nedokuvane trilere i ćorave komedije), mogao je da promeni agenta. Bivalo je, naravno, i izuzetaka u kojima je De Niro opet bio »onaj stari« (recimo dve uloge kod Davida O. Russella u Silver Linings Playbook i American Hustle, o filmu The Irishman Martina Scorsesea da i ne govorimo), a bivalo je i dopadljivih komičnih uloga koje su postale ikonične (Meet the Parents pre pretvaranja istog u serijal o familiji Focker, Analyze This) u novoj etapi glumčeve karijere, ali se na De Nira uglavnom nije ozbiljno računalo.

Ono što je uspelo Timu Hillu, inače najpoznatijem po svom radu na dečijim animiranim filmovima i animiranoj seriji Sponge Bob Square Pants, je to da složi komediju »za celu porodicu« oko zapravo dramske uloge Roberta De Nira. The War with Grandpa možda oscilira generalno (što nekako dolazi sa teritorijom porodičnih komedija), ali je De Niro makar uvek na mestu u portretu namćorastog deke koji itekako ima razloga za svoj stav.

Film, međutim, počinje sa Peterom (Fegley) u najstresnijem periodu svog dosadašnjeg života. On polazi u šesti razred, što u Americi znači da prelazi u drugu školu, gde su on i njegovi buđavi ortaci na meti starijih buđavih nasilnika – pubertetlija. Da stvar bude gora, momčić je upravo izgubio svoju sobu kada se u kuću uselio deka Ed (De Niro) nakon što je usled svoje tehnofobije napravio glupost i »opljačkao« supermarket u kojem su obične kase zamenjene automatskim. Peter koji je isteran na tavan po svaku cenu želi svoju sobu nazad i zbog toga će svom dedi, inače vijetnamskom veteranu, objaviti rat.

Dok je ostatak ukućana zabavljen svojim problemima: mama Sally pokušava da održi familiju na okupu, smušeni tata Arthur (Riggle) ima problema na poslu, starija kći Mia (Marano) je po prvi put u vezi, a mlađa Jennifer (Gagnon) je opsednuta Božićem preko svake mere, Peter i Ed ratuju spačkama koje po pravilu izmiču kontroli i stvaraju nezgode ostalima. Njih dvojica za svoj rat imaju i pomoćnike, Peter svoje društvo, a Ed Jerryja (Christopher Walken u blesavoj ulozi), Dannyja (veteran komedije Cheech Marin) i Diane (Jane Seymour). I mulci i starci će, prema pravilima žanra, na kraju naučiti jednu Važnu Životnu Lekciju...

U Hillovim pokušajima da akcentuje blesavost u Astleovom i Amberovom scenariju nastalom prema dečijoj knjizi iz 80-ih, The War with Grandpa u početku vrlo teško uspostavlja ton. Humor deluje usiljeno, sa dosta nepristojnih štoseva, a Peter ispada izuzetno antipatičan (njegovo društvo još i više od njega, ali to je drugi par rukava). Na stranu tek neuverljivost premise da bi savremeni roditelji oterali sina na tavan koji vrlo često posećuju ptice i miševi, što je i uzrok za taj famozni rat u kući.

Stvari se, na sreću, popravljaju kako rat odmiče i kako deda u De Nirovoj vrlo kontrolisanoj interpretaciji preuzima primat kao protagonista. Njegova škvadra koju igraju iskusni glumci dolazi do izražaja u kratkim epizodama, a kulminacija na Jenniferinom rođendanu koji se pretvara u lančanu reakciju nezgoda je efektna i pritom povezuje nekoliko pod-zapleta od kojih nisu svi jednako razvijeni i zastupljeni. Neki glumci su, pak, pomalo i zakinuti, pre svega Uma Thurman koja manjak »mesa« na liku Sally pokušava da nadoknadi šmiranjem i Rob Riggle koji je u još većoj nevolji sa još tanjim likom Arthura i koji ne uspeva da uhvati komičarski »tajming«.

Na kraju, The War with Grandpa dobacuje do nivoa korektnog filma, univerzalne zabave za celu porodicu bez trunke rizika koja bi ga učinila boljim ili slabijim delom. Za odrasle, ne nužno porodično orijentisane filmofile, mnogo je važnija vest da je Robert De Niro ponovo u glumačkoj formi i da nije zaboravio sve štoseve i tajne zanata.

A Film a Week - Family Romance, LLC.

 previously published on Asian Movie Pulse

Werner Herzog has reportedly once said that his documentary and fiction protagonists are, if not same persons, than at least closely related and inhabiting the same world. The brilliant German filmmaker has done his best to blur the lines between the two worlds, focusing on the documentary side lately in his career, but with his newest, Japan-set American-produced film “Family Romance, LLC” he has taken the most determined step in that direction. The film premiered as a special screening at the last year’s edition of Cannes before the festival tour, some niche theatrical distribution and finally hitting the streaming service Mubi this summer.

The film opens with Ishii Yuichi sitting and waiting for someone on a bench in the park before he approaches the 12-year old girl Mahiro, admitting to her that he is her long-absent father. As he says, he had left Mahiro and her mother while Mahiro was still a baby and regretted it ever since. As we learn later on, Ishii is an actor of sorts, hired by Mahiro’s mother (Miki Fujimaki) to impersonate the absent father the girl misses greatly and to report his insights to her.

It can go only weirder as Ishii, for the sake of his work, has to pose as the father of the bride at a wedding (the real father is an unreliable drunkard) or to take the blame for a professional mistake and get reprimanded by the harsh boss instead of a railroad worker. On the level of the Mahiro situation, Ishii is worried that he grows fond of her, breaking the strict rules of the trade, while he also goes on exploring the world of the completely automated establishment, like a hotel where he is attended to by several androids.

It might feel like some unnecessary exoticism that could be attributed to the so-called “Westerner’s gaze”, but all the things portrayed are actually real. More to it, Ishii Yuichi is a real-life owner of a real-life “family rental” company actually called Family Romance. The phenomenon of family-members-renting business in Japan was already exposed by the Western media and Herzog uses it as an opener for his permanent obsessions with the world of hi-tech, automatization and the need for an actual human touch. Japan, being regarded as the highly efficient, pioneering society in that aspect is just a perfect setting.

The documentary feeling of a story that is fictional in its roots is highlighted by the filmmaker’s approach in the script department: there were no fixed dialogues to be simply recited by the actors, they all had the freedom to improvise around the plot points. Herzog also assumed the position of the cinematographer, shooting in the naturalistic fashion of a keen observer.

There are imperfections throughout the film, beginning with the “LLC” part of its title, making the corporate-cultural aspect of the story a bit under-explored. Also, some scenes feel a bit stretched with their weirder moments left hanging in the air, but there is a certain poignancy in them too. Nevertheless, “Family Romance, LLC” is a film worth seeing as a comprehensive addition to the filmography of a legendary prolific filmmaker, connected to his earlier works as well as the later ones.

Cuties / Mignonnes

 kritika objavljena na XXZ

2020.

scenario i režija: Maimouna Doucouré

uloge: Fathia Youssouf Abdillahi, Medina El Aidi, Esther Gohourou, Ilanah Cami-Goursolas, Myriam Hamma, Maimouna Gueye, Mbissine Thérese Diop, Demba Diaw

Još jednom su se publika i kritika grdno razišli oko percepcije jednog filma. To se u poslednje vreme dosta često događa, ali u slučaju francuskog Netflix-hita Cuties, razlog je barem jasan. Krivac za to je distributer, »streaming« gigant koji je lansirao u suštini groznu i potpuno pogrešnu »provokativnu« kampanju na osnovu čijih je elemenata (poster i foršpan) publika bila navedena da je reč o pedofilskom porno-filmu. Rezultat je konfuzija i neargumentovana pljuvačina onih koji dalje od reklamnog materijala nisu otišli, a ipak su formirali i u doba internetske »demokratije« iskazali svoje mišljenje.

Cuties je svakako film o (dobrovoljnoj) hiper-seksualizaciji koju su prigrlile devojčice iz određenih socijalnih grupacija na ulasku u pubertet, ali je zapravo film o tim devojčicama, pubertetu i različitim međusobno suprotstavljenim destruktivnim silama koje na njih deluju. Naravno, u filmu ima momenata koji testiraju granice dobrog ukusa, i to sa dobrim razlogom, ali je krajnje površno samo se za njih hvatati.

Junakinja filma iz čije perspektive sve vidimo je Amy (Youssouf Abdillahi), jedanaestogodišnja devojčica koja odrasta u getu pariskog predgrađa. Ona dolazi iz familije senegalskih imigranata, vrlo tradicionalnih i religioznih, tako da je za nju, njenog hiperaktivnog mlađeg brata (Diaw), požrtvovanu, ali strogu majku (Gueye) i majčinu konzervativu tetku (Diop) jedini oblik socijalnog života poseta džamiji u kojoj ih imam uči da se po Kuranu žene moraju potčinjavati svojim muževima, braći i očevima. Dodatni pritisak na nju stvara i to da se njen otac sprema u domaćinstvo (mali, nagužvani stan) dovesti svoju novu, drugu ženu, uz potčinjavanje i sasluživanje Amyne majke. Devojčica u tome vidi nepravdu u kojoj nije dovoljno samo ne učestvovati, već joj se treba odupreti.

Sasvim novi svet, pak, otkriva u školi gde su četiri devojčice njenih godina, njena komšinica Angelica (El Aidi) i njene tri prijateljice Coumba (Gohourou), Jess (Cami-Goursolas) i Yasmine (Hamma), oformile naslovnu plesnu trupu. Tip plesa je visoko-seksualizirano mrdanje zadnjicom poznato kao »twerking« i sprema se veliko takmičenje na nivou celog grada na kojem Angelica i kompanija žele pobediti svoje arhi-rivalke. Amy im želi prići i pridružiti se, uprkos inicijalnom otporu i kameraderiji, pa stoga vežba plesne pokrete, sprijateljuje se sa Angelicom (posebno nakon što Yasmine ispadne iz trupe) i otkriva novi svet mobilnih telefona, društvenih mreža i materijalizma.

Ona tako biva razapeta između opresivnog sveta koji ima kod kuće i naoko emancipatorskog sa svojim prijateljicama. U svemu tome, pak, potrebno je naći balans, jer i taj materijalistički svet ponuđen kao lažna alternativa putem televizije i interneta ima neka svoja stroga pravila. Kako biti devojka a ne devojčica? Kako biti slobodna žena, a ne biti »drolja«? Kako spoznati i održati prijateljstvo u okruženju u kojem emocije pod normalno »ubrzavaju od nula do sto« u sekundi?

Ako ništa drugo, Maimouna Doucouré, francuska glumica i filmska autorica afričkog porekla, vrlo dobro poznaje svet koji portretira, kako u socijalnom, tako i u etničkom i kulturološkom smislu. Poznaje pritisak i mehanizme po kojima on deluje, posebno u okruženju geta. Jasno joj je da se neke stvari, poput volatilnih odnosa među drugaricama u starijim razredima osnovne škole, nikada ne menjaju, a da se neke druge, poput upliva neke »strane« kulture menjaju samo pojavno. Pre »twerkinga« kao plesa i »trapa« kao muzike je tu bio hip hop, a pre toga nešto drugo. Ono što se, međutim, nikako ne menja je činjenica da površne, sub-kulturne identifikacije nisu pravi put oslobođenja, nalaženja samog sebe i svog mesta u svetu, ma koliko se svojom instantnošću činile kao dobar izbor.

I kao film, Cuties je na visokom nivou, pre svega zahvaljujući dobrim instinktima svoje autorice da uloge dodeli redom amaterima i naturščicima koji se odlično uklapaju u pozadinu, odnosno iz nje istupaju taman koliko treba, i svoje likove nose sasvim prirodno. Afektiranje je svakako prisutno, ali, uostalom, ne afektiraju li tinejdžeri i tinejdžerke sami po sebi, i to na dnevnoj bazi? Ima tu i ružnih i etički upitnih momenata, na primer ekstenzivne scene plesa sa jasnom insinuacijom na seksualnost, ali to je sasvim opravdano, ne samo iz razloga realizma, već i kao istinska provokacija publike koja uglavnom okreće glavu od adolescenata i prevrće očima na njihovo ponašanje.

Cuties je svakako iskren film, ali pitanje je koliko je zapravo nov i originalan. Paralele sa filmom Girlhood Céline Sciamme su očite, premda je Sciammin film nešto stilizovaniji i smešten u nešto, etički gledano, sigurnije okruženje starijih tinejdžerki. Sa Cuties, pak, Maimouna Doucouré podiže uloge u svakom smislu i uspeva da nas isprovocira, ponekom sitnijem pripovedačkom i rediteljskom propustu uprkos. Uspeh je još i veći ako uzmemo u obzir da se radi o debitantskom ostvarenju.