A Film a Week - A Good Jewish Boy / Le dernier des Juifs

 previously published on Cineuropa

The name Noé Debré might sound familiar, at least as one of the screenwriters on big-name films such as Jacques Audiard’s 2015 Cannes winner Dheepan and Tom McCarthy’s 2021 trans-Atlantic Matt Damon thriller vehicle Stillwater. After several directorial efforts in the short format, he has made a feature-length debut with A Good Jewish Boy. The film has already come out in France and Belgium and is scheduled for distribution in more territories, but it was shown in official competition at European Film Festival Palić.

Both the international and the original French titles (Le dernier des Juifs) stand for the film’s protagonist Ruben Bellisha (the up-and-coming actor Michael Zindel in a possibly career-making performance), a 20-something young man from the Parisian neighbourhood of Seine-Saint-Denis. He lives with his ailing mother Gisele (actress and filmmaker Agnès Jaoui, of The Taste of Others and Look at Me fame) and the two of them are the last Jews in their predominantly immigrant and Muslim neighbourhood. Unable to cope with the change of their surroundings and frightened with the development of the Israeli-Palestinian conflict that threatens to spill over to the neighbourhood as well, Gisele wants her and her son to move out.

However, Bellisha is such a nice young man with such a boyish demeanour that he is beloved by the entire community, which nevertheless can't imagine that he could possibly have any agency over his own life. He secretly dates his married Arab neighbour Mira (Eva Huault) and keeps telling little white lies to his mother obsessed with kosher purity. He could try a number of career paths, such as following in the footsteps of his cousin Asher (Solal Bouloudnine) and become a successful travelling salesman, or move to Israel and join the army, or to Alsace where he could become a local synagogue caretaker, or even to stay behind and act like the “token Jew” for the municipality authorities. With Gisele getting weaker and weaker, his time to make a choice approaches.

For the comedy part, the film mostly relies on the actors to improvise and emphasise certain of their characters' traits, which sometimes goes slightly over the top, but not to the extent of harming the overall film. The use of Boris Lévy’s cinematography in typically Parisian amber tones suits the film well, while the varied music by Valentin Hadjadj is always played for a precise and clearly stated emotional effect, but its bursts are too short to actually become bothersome. Géraldine Mangenot’s editing also flatters everyone, keeping the pace engaging and the runtime compact at under 90 minutes.

Debré and his co-writer Élie Benchimol (also appearing on screen in the role of a YouTube rabbi) set the warm tone that balances comedy and drama early on, sometimes relying on the device of the off-screen narrator that adds some fairytale qualities to the film. They manage to maintain that balanced tone even later on, when the comedy of Bellisha’s endearing shenanigans wears out and the drama gets some darker and direr undertones, making A Good Jewish Boy a pleasant viewing experience and an efficient way to deliver a deeply humanist message. It might occasionally appear naive, just as its titular protagonist, but its warmth and humanism cannot be denied.

Panopticon

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Dogodi se to ponekad da društvo malo, ali odabrano, pliva protiv struje sa kojom plivaju svi ostali. U ovom slučaju, to je opšte-obožavani debitantski dugometražni film gruzijsko-američkog autora Džordža Sikarulidzea, Panopticon, koji je nakon premijere u takmičarskom programu Karlovih Vari došao na Palić gde je prikazan u takmičarskom programu Paralele i sudari namenjenom zahtevnijoj, art-filmskoj publici.

Anti-junak filma je osamnaestogodišnji Sandro (Data Čačua) koji se na prvi pogled čini kao sasvim običan momak koji treba da maturira u gimnaziji i trenira fudbal. Kako to biva u gruzijskim filmovima, on dolazi iz rasturene porodice, majka mu je u Americi, a otac je otišao u manastir u nameri da se zamonaši. Očev uticaj preliva se na Sandra koji je usvojio fundamentalističke stavove o veri, grehu i čednosti, zbog čega ignoriše sugestije svoje devojke (Salome Gelenidze) koja želi da spava s njim. Drugi uticaj koji Sandro skuplja dolazi od njegovog klupskog druga Laše (Vaktang Keleladze) koji je član desničarske organizacije. Sandro je, međutim, poprilično jeziv omladinac koji ispod maske moralnosti krije duboku sramotu svojim telom, što ga ne sprečava da masturbira, pipka žene u prolazu i pokazuje se komšinici. Kada upozna Lašinu majku, privlačnu i nežnu frizerku Nataliju (Ija Sukitašvili), između njih će se javiti određena iskra...

Problem je što je sve u filmu brižljivo konstruisano, ali počiva na staklenim nogama. Metaforu u centru zbivanja reditelj ne uspeva da izvede jer se gubi u detaljima koji ne vode nikuda. To vredi i za fudbal i klupsku dinamiku, i za sitne detalje poput izbora filmova koje Natalija gleda, i za Sandrovo manijačenje, i za politiku, i za religiju, pa i za porodične odnose koji su dati površno i klišeizirano. Pritom, autor pokušava da nam poturi Sandra kao nekakvog zabludelog dobricu koji se rve s društvenim silama, ali on, uprkos trudu i talentu naturščika u glavnoj ulozi, ostaje tek kolekcija klišea i neurotičnih tikova. Ostatak mlađe, uglavnom amaterske postave ne uspeva da se izbori sa previše napisanim dijalozima, a problem ponekad imaju i oni stariji i profesionalni glumci. Jedini izuzetak u tome Ia Suktiašvili, ali ona sama ne može učiniti film organskim. Na kraju, Panopticon je film koji treba kupiti, i to u celosti, a to može biti preveliki zalogaj za skeptičnog gledaoca koji njuši lažnjak.

Sons / Vogter

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Kada se pojavio film The Guilty Gustava Melera, bio je to revolucionarni momenat, iako su „sastavni delovi“ (kao što su vrlo ograničeni prostor na kojem se odvija radnja i vrlo oštri, skoro neverovatni preokreti kako ona odmiče prema kraju) istog zapravo bili poznati od ranije. Podsetimo, u centru priče smo imali operatera kol-centra hitnih službi u Kopenhagenu koji je primio telefonski poziv od žene u nevolji na koji je morao da odreaguje. U radikalno postavljenom filmu u kadru smo imali samo jednog glumca, dok su se ostali likovi u radnju „uključivali“ telefonskim putem, što takođe nije naročita novina ni u žanrovskom, ni u ne-žanrovskom filmu, a radikalnost premise koja može da funkcioniše u različitim kontekstima dovela je do američkog rimejka u režiji Antoana Fuke i sa Džejkom Džilenholom u centralnoj ulozi, što je jedna priča o uspehu evropskog filma da napravi tranziciju u Holivud odakle je i potekla inspiracija Gustavu Meleru da napravi nešto tako.

The Guilty je možda „otišao u Holivud“, ali je Meler, međutim, ostao na evropskoj teritoriji i holivudskim obrascima koje je nastavio da koristi u danskom filmu. Njegov novi film Sons premijeru je imao zimus u takmičarskoj konkurenciji Berlinala, a mi smo ga uhvatili u takmičarskom programu Festivala Evropskog Filma na Paliću.

Junakinja filma Eva (Sidse Babet Knudsen, sveprisutna u danskom filmu) je čuvarka u zatvoru i zbog svog ljudskog stava i pristupa prilično omiljena među zatvorenicima kojima drži časove matematike i joge kako bi im pomogla u rehabilitaciji. Ta profesionalna idila biće prekinuta kada u njen zatvor, doduše u drugo odeljenje (ono za najokorelije robijaše, ubice kojima nema povratka u normalno društvo) bude premešten momak po imenu Mikel (Sebastian Bul) sa kojim Eva ima neku poveznicu iz prošlosti.

Eva traži (i dobija) premeštaj u odeljenje s maksimalnom sigurnošću gde radi pod strogom komandom, ali i zaštitom šefa čuvara na odeljenju, Ramija (Dar Salim), što koristi kako bi otpočela sukob, osvetu ili makar rekreativno maltretiranje sociopate Mikela s pozicije moći. Za to joj u prilog ide činjenica da Mikel nije svestan njihove „zajedničke prošlosti“. Doduše, jednom kada Eva pretera i Mikel (koji je možda lud, ali nije toliko glup) shvati da ima čime da je ucenjuje, počinje ravnopravna borba između njih...

Ako su za The Guilty uzori bili žanrovski filmovi visokog koncepta s prelaza dva milenijuma, ali i nešto ambiciozniji radovi kao što je Locke (Stiven Najt, 2013), za Sons su to američke i britanske zatvorske drame, doduše „oplemenjene“ osećajem za sado-mazohizam provokativnijih evropskih autora poput Mihaela Hanekea. Tenzija između dvoje centralnih likova filma, doduše, nema nužno seksualne konotacije, ali to isto nije neka naročita novina. (Čak smo i mi u regiji nedavno imali jedan film, Čovek bez krivice Ivana Gergoleta, koji je imao te momente igara moći gonjenih motivacijom iz prošlosti likova.)

Meler, dakle, ima dobre ideje koje zna da razradi pre nego što se lati njihove realizacije, pa one deluju originalnije nego što zapravo jesu. Takođe, kao reditelj je dovoljno pismen i za duboku psihološku dramu i za triler, što se ocrtava u njegovom potpisnom kadriranju s akcentom na krupne planove sposobnih glumaca i njihovih facijalnih ekspresija, a pritom je dovoljno vešt pripovedač da može da održava misteriju čak i kad naslov filma nagoveštava tajnu oko koje je ceo narativ iskonstruisan. Dodatni problem može predstavljati i sveprisutnost glavne glumice Sidse Babet Knudsen u danskoj, skandinavskoj i šire evropskoj kinematografiji, naročito onoj „pomerenog“ i žanrovskog usmerenja, pa nam je u svakom trenutku jasno da je njena Eva filmski lik.

Na kraju, Sons je robusna, vrlo dobra triler-drama čija je lepota u jednostavnosti primene žanrovskih obrazaca. Film možda nije revolucionaran kao The Guilty, ali je zato možda otporniji na seciranje. A njihov autor Gustav Meler bi možda bio ona „sveža krv“ koja je Holivudu preko potrebna.

A Film a Week - In the Face of Gravity / Magasmentés

 previously published on Cineuropa

Hungary has, and has always had, a very high suicide rate. It would be too easy and unhelpful to search for the reason for that statistic in the so-called national mentality, its geography, weather or climate, although the numbers remain much the same regardless of the social and political system of the country currently in place. Part of the reason why preventive measures do not work are those systems themselves, which are not too different from one another. 

Filmmaker András Fésős proves he is well aware of that problem in his newest feature In the Face of Gravity. The film already went through national theatrical distribution at the end of last year, but it has just recently started its festival tour. After the Transylvania International FF in Cluj-Napoca, it screened in the European Film Festival Palić’s Parallels and Encounters competition. More festival bookings should ensue.

Our protagonist Sándor Félix (Romanian actor Bogdan Dumitrache, seen in Constantin Popescu’s 2010 Portrait of a Fighter as a Young Man and 2017's Pororoca) is a rescue specialist in Budapest’s central firefighters unit. On top of the physical work, he also serves as negotiator, with the reputation of being 100% able to persuade suicidal people to give up on their plan. He is dedicated to his job to the point that he follows up his “patients” later in their lives, and therefore enjoys the status of local, if not national, hero. 

However, things are not so stellar on the home front: his son Kristóf (Olivér Benjámin Börcsök) is one of the people secretly filming his department’s actions and selling the videos to a sensationalist TV station. With the wife and mother out of the picture, possibly because of Félix himself, the rift between them is wide.

These home issues soon spill onto Sándor's career. First, he becomes the victim of an elaborate prank for a popular TV show, then one of his patients, Gábor Beke (László Keszég) proves to be very persistent in his intention to kill himself due to his troublesome marriage with his wife (Andrea Takács). When a woman whose profile does not fit into the boxes of the typical suicidal person manages to surprise him, Félix’s facade crumbles completely…

Threading the fine line between the psychological drama and the genre thriller, Fésős manages to detect and address some of the issues of contemporary Hungarian society (and beyond), such as the rampant lack of compassion and the need for spectacle and sensationalism that lead to estrangement, which can result in suicide attempts. He does so primarily by creating a dense and thick atmosphere with his genre literate albeit sometimes overly expressive directing, which points viewers towards details that reveal their significance later on. There are also some subtle yet polyvalent hints to classics, such as Ridley Scott’s Blade Runner, while the use of trademark Budapest locations, especially one of the iconic bridges, is also brilliantly executed in Péter Szatmári's and Tamás Dobos's cinematography. The neoclassical score by Gábor Keresztes successfully creates the illusion that the film is more grandiose than its budget would suggest.

The problems with In the Face of Gravity arise in the acting department. With a lead actor who nails the facial expressions but does not speak the language and thus has to be dubbed, and the rest of the cast coming mainly from the stage and being too histrionic, line deliveries become a little declamatory, influencing the general tone of the film. However, Fésős adapts to the situation, turning something that should look realistic into a subjective vision of the protagonist’s crumbling psyche, resulting in a solid, rewarding film.

A Film a Week - Summer Teeth / Šalša

 previously published on Cineuropa

It is easy to label any seemingly unserious piece of cinematic work as “trash”, but sometimes, there is a method to the madness. Dražen Žarković’s Summer Teeth, fresh from its premiere at the Pula Film Festival, might not be the only Croatian film of its kind (some might remember Predrag Ličina’s 2019 zombie-infested political satire The Last Serb in Croatia, for instance), but it is carefully thought out and meticulously executed in every respect, so it could prove to be a cinematic hit in the wider region of the former Yugoslavia. Its universal humour, anti-nationalistic message, and the fact that the film is a co-production between Croatia, Serbia, Montenegro and Bosnia and Herzegovina might seem like good arguments to support this claim further.

Close to losing his poorly paid job and the flat he is renting, Zagreb-based student Vatroslav (Montenegrin actor Momčilo Otašević) accepts an offer from his co-worker and buddy Filip (Roko Sikavica, glimpsed in The Uncle) to replace him and help his grandmother Mariljka (Snježana Sinovčić Šiškov, seen in Safe Place) with the summer chore of harvesting tomatoes on the remote Dalmatian island of Little Head. Once on the island, Vatroslav is met with its inhabitants’ general quirkiness, which sometimes turns into open hostility. It seems that the only person willing to help him is local dentist Irena (Ivana Gulin, so far mostly active on television), while the others, including granny and the couple of Serbian tourists who are staying in her property, Mića (Ljubiša Savanović) and his heavily pregnant wife Jelena (Milica Janevski), might seem too eccentric to be helpful in any way. Furthermore, there is clear resentment between the youthful, party-loving island minority and the intolerant majority…

The isle and its abandoned military base from Yugoslav times harbour more secrets that will soon be revealed, once it emerges that the brandy that the granny uses as fertiliser is not just an alcoholic beverage, and the tomatoes laced with it cause a zombie epidemic among the inhabitants. After a tomato-fuelled fiesta, Vatroslav and his new buddies have to run from an angry mob of zombie-vampires with pointy teeth, led by two incompetent cops played by Slavko Sobin and Damir Markovina.

Working from a playful but solid genre script written by Ivan Turković Krnjak and Maja Todorović, Žarković – whose most recent filmmaking credits include two movies for children and youth, The Mysterious Boy and My Grandpa Is an Alien (co-directed with Marina Andrée Škop) – does a superb job of directing a smooth blend of an action-horror and a comedy-parody-satire by mixing both types of ingredients deftly to tell a story in a dynamic and easy-to-follow manner. His command of the technical crew is stellar, since the cinematography by Saša Petković is always appropriately kinetic and picture postcard-pretty in terms of the colours, and the editing by Saša Karakaš Šikanić keeps the movie in a high gear most of the time. With the help of the award-winning visual effects by Krsto Jaram, Summer Teeth is a pure joy to watch.

The same could be said of Žarković’s work with the actors, whereby he allows their interplay with one another pretty freely, channelling the palpable dynamic between the characters. Momčilo Otašević is a natural-born leading man with the capability to achieve a smooth transformation between confusion and assertiveness, which helps him with the transition between genre keys, and the chemistry he shares with Ivana Gulin is undeniable, while Ljubiša Savanović’s, Milica Janevski’s and Snježana Sinovčić Šiškov’s characters have the most comedic “juice”.

The Magnet Man

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Tako to biva s cirkusom. O ovoj instituciji imamo dva jednako iritantna stereotipa koja koristimo kao svojevrsne štake. Jedan je plitko-pozitivan i po njemu je cirkus mesto slobode u kojem izopštenici i otpadnici uspevaju da pronađu svoje mesto pod Suncem. Drugi je melanholično-negativan, a izopštenici koji se u cirkusu okupljaju tamo ipak ne uspevaju da zaleče svoj bol.

The Magnet Man holandskog autora Husta van der Berha predstavnik je ove druge „škole mišljenja“ o cirkusu. Film je premijerno prikazan prošle godine u takmičarskom programu Black Nights Film Festivala u Talinu, a kod nas u region je prispeo na Festival Evropskog Filma na Paliću čije je ovogodišnje izdanje 31. po redu. Film je prikazan u glavnom takmičarskom programu na letnjoj pozornici, ali u manje atraktivnom, kasnom terminu.

Naš naslovni junak Lusijen (Deni Ronaldo), seljak iz ravne i blatnjave Flandrije. Ovaj naizgled ni po čemu poseban tupavac, međutim, ima jedan talenat: on je „čovek-magnet“, za njega se lepe metalni predmeti kao što su veći novčići, escajg, makaze i slično. „I u Antverpenu su rekli da tako nešto nisu videli“, kaže njegova umiruća majka putniku-namerniku, vašarskom muzičaru koji se u njihovu kuću sakrio od kiše.

Majka, međutim, uskoro umire, pa posle sahrane otac kuje plan: on će sa sinom u grad, pravo u nekakav pučki teatar, gde bi on mogao da pokaže svoje talente i da za to bude plaćen. Ali, kad otac pošalje sina s violinom punom nađenog novca na železničku stanicu da ga sačeka, dešava se nesreća (pogađate, magnetne prirode) i njih dvojica se razdvajaju. Lusijen na kraju u putujući cirkus prispeva sam...

A tamo ga čekaju klasični cirkuski tipovi: lažni egipatski fakir iz Zapadne Flandrije, klovn-najavljivač Pladijs (Jan Bijvoet, poznat po ulogama u filmovima Borgman, The Broken Circle Breakdown i The Embrace of the Serpent) s pesničkom dušom, dirigent koji je u stvari propali kompozitor, snagator i lažljivi, pohlepni šef cirkusa Sezar Malfe (Karel Kremers). Na prostodušnog pridošlicu će prijateljsku i ljudsku pažnju obratiti samo njegova kćerka, plesačica Žervez (Izolda Dihauk) s kojom će kasnije on imati zajedničku plesno-paranormalnu tačku.

Sve, čini se, ide kao po loju, sve dok nepismeni Lusijen ne dobije pismo iz svog zavičaja od komšinice Etel (Mieke Dobels) da mu je otac na samrti. Odlučuje da se vrati, pa silom prilika tamo i ostaje, dok ga seoski pastor (Bruno Vanden Breke) uverava da se okane snova i skrasi, odnosno da prihvati svoju sudbinu. Njega, međutim, nazad intimno vuku svetla pozornice, pa makar i provincijalne i prema njemu prevarantski nastrojene.

Prosede je, dakle, kliše do klišea, u potpunosti predvidljiv i do sada toliko puta ispričan u masi filmova o cirkusu. Autor Van der Berhe (čiji je film Lucifer imao zdrav festivalski život pre desetak godina) na taj kostur pokušava da kači razne detalje kao što su apsurdno-komični momenti (recimo na majčinoj sahrani ili sa vozom), ili, pak, oni melanholični (kao u sekvencama cirkusog života), ili, na kraju krajeva, oni sasvim čudni. Citiraju se klasici ovakvog ili onakvog humora, od „deadpan“ do groteskne i apsurdne varijante, od Bastera Kitona preko Žaka Tatija i Federika Felinija, pa sve do Žan-Pjera Ženea i Roja Andersona, a dizajnerski detalji poput scenografije, kostimografije i fotografije koja ih hvata u kontrastu od sivila, preko ispranih do sasvim živih boja su prilično upadljivi, iako ne nužno dopadljivi. Interesantan je i izbor glumaca: glavna uloga dodeljena je stvarnom cirkusom artisti, a njegovu primarnu partnerku igra Izolda Dihauk, glumica izuzetno zanimljive biografije široj publici najpoznatija po ulozi Lukrecije Bordžije u seriji.

Međutim, svi ti ukusi i arome se ne prožimaju baš najbolje jer apsolutno sve u filmu deluje slučajno i proizvoljno, kao kolekcija rasutih misli i ideja koje ne vode nikuda. U tome stereotipi o tužnim klovnovima, slaboumnicima dobrog srca, kradljivim gazdama, dokonim popovima i masi koja bi da se malo nasmeje iako rat (Prvi svetski) besni okolo služe kao ortopedska pomagala ne bi li film makar stvorio neku iluziju kretanja. Na kraju, manje od 90 minuta filma će nam se učiniti mnogo dužim, pa će nam ostati da se pitamo čemu sve to.

Summer Teeth / Šalša

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Nekome je prva asocijacija na leto – more, kupanje u slanoj vodi i izležavanje na suncu, a nekome – selo, recimo babino, livade, bašte i voćnjaci, ostavljanje zimnice, kuvanje ajvara i pekmeza. Sve ima svojih prednosti, ali zašto ne bismo zamislili najbolje od oba sveta. Recimo da je babino selo na moru, idealno na ostrvu, kuća kamena na vrh brda do kojeg vodi krivudava ulica, oko kuće masline i smokve, a u bašti paradajz, „pome“ velike kao jabuke i još sočnije od njih od kojih se kuva „šalša“ koja se ostavlja za zimnicu.

A šta kad se u tu šalšu umešaju još ostrvske tajne, suludi meštani, dedina zaboravljena komovica, vojni eksperimenti, Srbi i zombiji s vampirskim zubima? Dobro, Srbe, rakiju i zombije smo već imali prilike da vidimo kod Predraga Ličine u njegovom šarmantnom i zabavnom, ali na momente neuglađenom „treš“-filmu Poslednji Srbin u Hrvatskoj (2019), ali Pula nas je ove godine počastila svojim poslednjim takmičarskim filmom koji ga nadmašuje. Ukratko, film Šalša Dražena Žarkovića, nastao u hrvatsko-srpsko-crnogorsko-bosanskohercegovačkoj koprodukciji je prava poslastica kojom je zaključen domaći takmičarski program hrvatskog nacionalnog festivala.

Ovaj simpatični, duhoviti, inteligentni i plemeniti „treš“ otvara se impresivnom CGI intervencijom u kojem vidimo Titov brod Galeb kako pristaje na minijaturni otočić Mala Glava jedne olujne noći 1980. godine. Maršalov izaslanik posećuje vojnu laboratoriju, a dvojica tamošnjih naučnika mu podnose raport o eksperimentu u kojem je trebalo prvo izolovati, a onda i uništiti nacionalistički gen i time osigurati „bratsvo i jedinstvo naših naroda i narodnosti“ za vijek i vijekov. Prvi deo je uspešno obavljen, a drugi...

Rez na savremeni Zagreb i momčinu, dostavljača hrane koji vozi „Vespu“ obučen u paperjasti kostim zeca sa sve kacigom s koje uvis štrče uši, dok trešti Valentino Bošković. Ispod kacige prepoznajemo Momčila Otaševića koji igra Vatroslava, a razlog za taj kostim je ime firme – Zeko ketering. Ali čak ni takva njegova žrtva, da nosi debeli, kretenski kostim po vrućini nije nagrađena: šef na poslu (Hrvoje Barišić) neće da mu isplati ni platu ni dogovorenu povišicu, pa stanodavka realizuje svoju verovatno već nekoliko puta izrečenu pretnju i daje mu rok od dva dana da se iseli iz stana. A kada Vatroslav stvori zabunu u kojoj nastrada njegov kolega Filip (Roko Sikavica), on neće imati izbora već da zameni Filipa na njegovom dogovorenom letnjem poslu branja paradajza kod njegove babe na otoku Mala Glava.

Otok kao otok, čudan je, ali je po nekim stvarima još i čudniji od uobičajenog. Recimo, tamo još uvek vrede kune i samo kune, signala za mobilni ima jedino kada se telefon okrene prema Visu, a meštani uglavnom variraju od ridikuloznih do onih agresivnih koji ne podnose strance i došljake. Baba Mariljka (Snježana Sinovčić Šiškov) stalno meša Vatroslava sa svojim unukom Filipom, iako njih dvojica nimalo ne liče, a dvoje turista iz Srbije kojima je izdala prikolicu, Mića (Ljubiša Savanović) i njegova trudna supruga Jelena (Milica Janevski) čudni su preko svake mere, čas brbljivi, čas preteći. Zapravo, čini se da je jedina normalna osoba na ostrvu zubarka Irena (Ivana Gulin), ali ona Vatroslavu može pomoći samo utoliko da ga upozna s normalnijom ekipom koja se skuplja u baru Majorka na plaži, dok ona, zajedno s njima, smišlja kako da se suprotstave korumpiranoj gradonačelnici u nameri da napušteni vojni objekat prepusti katoličko-konzervativnom udruženju koje bi tamo napravilo kamp.

Još čudnije je to šta se dešava s babinim paradajzom kojeg ona zaliva dedinom rakijom, od čega ovaj ubrzano raste, a kada se pojede, sirov ili skuvan u „šalšu“, u nekima izaziva mučninu, a u drugima agresivnost. Kada taj paradajz dospe na otočku feštu gde je jedna od „disciplina“ i prežderavanje od istog, pa se ionako netolerantni meštani pretvore u zubate zombije koje predvodi dvojac sirovih policajaca (Slavko Sobin i Damir Markovina), naši junaci Vatroslav, Irena, Mića, Jelena, baba i barmen s Majorke Matko moraće da beže, pruže otpor monstrumima i da usput otkriju šta se tu zapravo desilo...

Ovo zvuči kao tipičan zaplet „treš“-parodije ne mnogo različite od onoga što su u Hrvatskoj već znali servirati Predrag Ličina i Ivan Goran Vitez, ali prebačen u svet „začudne Dalmacije“ poznate iz filmova Vinka Brešana i YouTube klipova kolektiva Gitak. Deluje i više nego blesavo, ali je štos u tome da je scenario Ivana Turkovića Krnjaka i Maje Todorović stvarno robustan: jednostavan i čvrst, te stoga uglavnom otporan na digresije koje se dešavaju, ali ga ne izbacuju s glavnog toka, pritom sposoban da održi sijaset likova i vrlo bogat humorom. Štosevi se ispaljuju gotovo rafalnom brzinom, ali ipak ne naslepo, već ciljano. Ne pogađaju baš svi centar mete, poneki tu istu metu tek okrznu, ali makar potpunih promašaja gotovo da i nema. Pritom se plemenita i humana poenta gura s nešto malo više začina sprdnje, ali makar nema didaktičkog „nabijanja“.

Vidi se da je tekst sjajno legao i glumcima, da su oni sami po sebi talentovani i raspoloženi za međusobnu igru zbog čega su se na snimanju verovatno sjajno zabavljali, da im je reditelj dao dovoljno slobode i usmeravao ih koliko je to bilo potrebno. Momčilo Otašević ima retko kada u tolikoj meri izraženu prezentnost u kadru i harizmu neophodnu za glavnog glumca, a pritom je sposoban za transformacije, nekad lagane, a nekad skokovite zbog čega može da igra u različitim žanrovskim ključevima. S Ivanom Gulin svakako ima dosta hemije u zajedničkim scenama, Snježana Sinovčić Šiškov ima svoj šou u ulozi možda malo ćaknute babe, Ljubiša Savanović vrlo dobro igra razmetljivog, ali dobrohotnog i prostodušnog srpskog turistu, a Milica Janevski njegovu hormonima uslovljenu, ali i inače glasnu i pomalo histeričnu suprugu. I negativci dok ne postanu bezoblična zombi-masa pokazuju ponešto od ljudskih pomalo karikiranih negativnih osobina koje glumci uspevaju da odigraju relativno lako.

Dražen Žarković tom materijalu pristupa zanatski krajnje ozbiljno i pametno proračunato, ali i u dovoljnoj meri igrivo. Od reditelja koji je nakon veteranskog statusa koji je stekao na televiziji da bi se kasnije profilirao s dečijim filmovima Tajanstveni dječak (2013) koji je bio ekranizacija jednog od romana iz popularne serije o Koku i Moj dida je pao s Marsa (2019, u ko-režiji s Marino Andre Škop). Oba ta dečija filma bila su razigrana, a „Dida“ je čak bio i pomalo bizaran u svojoj fantastičnoj pomaknutosti, pa se u Šalši može videti i ponešto od kontinuiteta. Žarković zapravo do maksimuma iskorištava sjajne tehničke komponente, sjajno kadrira, postavlja akcente i drži sve konce priče u svojim rukama. Kinetična kamera Saše Petkovića zna se ponekad zaustaviti na nečemu impresivnom i lepom kao na razglednici, dinamična montaža Saše Karakaša Šikanića čini da film ne ostane bez daha ni u jednom trenutku od 100 minuta trajanja, ali da zato dođe do usporavanja i relaksacije kada je to potrebno.

Na kraju, Šalša koju nam je Žarković smućkao i servirao u Puli savršeno je hranljiva i ukusna, kao naručena za uživanje. Ostaje nam da se nadamo da nas neće proći glad za interesantnim, inteligentnim, zabavnim, parodičnim i napetim komadom filma dok nam ne dođe u bioskope. Jer ovo je film kao naručen za užitak.