A Film a Week - Piety / La Piedad

 previously published on Cineuropa

Eduardo Casanova’s second feature, Piety, is a film like no other, for better or for worse. His debut, the 2017 Berlinale title Skins, certainly was excessive, but with Piety, Casanova brings the excess to the next level in order to tell a deep and necessary, realistic story in a completely unrealistic, fantastic and allegorical manner. It has premiered in KVIFF’s new Proxima competition, but its next stop, Fantasia in Montreal, could actually decide its destiny because Piety is something that would theoretically suit fantastic festivals better than arthouse ones.

Casanova opens his film like a thriller, with a pulsating score, close-ups on the clock, and cuts that add to the tension just to throw his first of many curveballs in the title sequence. Printing the title in both Spanish and Korean, one might assume that he is actually paying the tribute to the recently deceased filmmaker Kim Ki-duk and his 2012 film of the same name, but the function of the Korean is something else that will be revealed later. Kim’s Pieta was certainly weird, and so is Casanova’s, but it is another kind of weirdness we are dealing with here.

Mateo (Manel Llunell) lives in a pink-and-pastels-covered world that seems like something straight out of musicals and is ruled by his mother, Libertad (Ángela Molina, seen in a number of Pedro Almodóvar films). Ironically, liberty is something Mateo does not enjoy, since he is a grown man relegated to the role of her little boy that she takes in tow to her musical rehearsals, and asks for insincere feedback about anything from the quality of her performance to the quality of her cooking. She also gives him baths, clips his nails and regulates his diet. Their days usually end with the news from North Korea (the plot of the film is set in 2011, the year of Kim Jong-il’s death) and they go to sleep in the same king-size bed.

When they learn about Mateo’s cancer diagnosis, Libertad tries to firm his grip over him, while he makes his best efforts to break free from her. Also, the people on North Korean news, a couple fleeing to South Korea when the authorities poisoned one of their daughters and executed the other one, find their way into the film in short excerpts, but Casanova has even stranger stuff in store for us: not so subtle hints at incest, breastfeeding and giving birth to a grown man in a nightmarish dream sequence.

There is no box Piety could be put to, since its elements are basically different types of bizarre, so maybe a description of something that would come out of the mind of Álex de la Iglesia if he would wake up in a pastel-coloured rehab centre is the most fitting one. The question, however, is whether the best way to treat such an important and complex topic as the co-dependence a person forms with a dictatorial regime, whether it rules a household or a country, is an exercise in excess.

On the other hand, Casanova demonstrates a unique and singular vision, the steel will to pursue it and some of the necessary skills to do so, such as envisioning and executing a proper genre movie set piece. Also, the counter-intuitive colour scheme used to portray the freedom and captivity and North and South Korea is an obvious metaphor, but also a nice touch. In the end, not all of Piety’s ingredients blend well together, but some parts of the film are really hard to forget.

A Film a Week - The Head of a Big Fish / Glava velike ribe

 previously published on Cineuropa

It is not often, in the world of filmmaking and in the realm of Croatian cinema, that a film critic turns to filmmaking. Arsen Oremović started his work in cinema as a critic, before moving to filmmaking with shorts and short- and mid-length documentaries. The Head of a Big Fish, his feature debut, just premiered at the 69^th Pula Film Festival, where it also won one Golden Arena, handed to Lana Barić for best actress in a lead role.

From its plot description, loosely adapted from Ognjen Sviličić’s novel of the same name, one could expect The Head of a Big Fish to be yet another example of the Croatian variety of so-called Eastern European “miserabilism”, where war trauma is mixed with the trauma of life in a (post-)transitional society. The opening scene, in which we follow the protagonist, could fortify that notion. Nicknamed Tractor (Neven Aljinović-Tot in a rare big screen role), he lives alone in a crumbling house somewhere in the countryside by the river, wears leftover army clothes, pops pills because he has trouble sleeping at night, and even toys with the idea of shooting himself with his AK-47 left from the war.

However, his brother Andrija (Nikša Butijer, glimpsed in Hana Jušić’s Quit Staring at My Plate) has different ideas. In his daily grind as a cab driver in Zagreb, he waits for his lucky break, following a number of botched business opportunities and failed investments. He has just sold their parents’ house to a local big shot, and Tractor now has to move to the Zagreb apartment in which Andrija lives with his wife Vesna (Lana Barić, of Tereza37 and Eden fame). The chances for a man used to living alone to find peace in a busy city are slim, but Tractor has few options left and Vesna volunteers to offer him some help, or at least a sympathetic ear…

Essentially a three-hander chamber piece, The Head of a Big Fish relies on its actors to carry it, and Oremović’s work with them — based on a number of rehearsals prior to filming — is spot on, with the naturalism of the characters’ connections sincerely felt. Aljinović-Tot shows his potential for big roles in the everyman type, and so does Butijer. For her part, Barić also shows that a certain deglamorisation suits her well, as she is more than capable of channeling the empathy expected from her character.

The Head of a Big Fish may be the most realistic and most artful picture of the reality of Croatian society, where scars from the war are still fresh while new scars from the hardships of everyday life keep appearing. It is also a very carefully thought-of film, in terms of character-building, dramaturgy and directing, but unlike many films made by (former) critics and theoreticians, it does not feel cold and distant.

The careful attention to certain details in the background might be expected from a filmmaker who learned the craft by making documentaries (in its first third, The Head of a Big Fish plays out as a fine amalgam of observational and poetical documentary). But others, discreetly woven into the film’s dramatic fabric (such as Vesna’s ethnicity, hinted at only by some of the expressions she uses) still come as a surprise, especially when Oremović does not use them as plot points. In the end, The Head of a Big Fish could be described as a masterwork of toned-down, restrained, naturalist cinema.

Paradise Highway

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Nekada je produkcijsko-distribucijska kuća Lionsgate bila garant za hitičan status filma ili franšize. Setimo se samo ,,Twilight“ sage ili ,,The Hunger Games“ filmova. Ta vremena su, međutim, prošla i Lionsgate je postao sinonim za anemične žanrovske naslove B produkcije koji sreću lakše nalaze na kablovskim i „striming“ platformama nego u bioskopu.

U tom smislu, festivalska premijera naslova ,,Paradise Highway“, i to još u „double bill“ varijanti s jednim od najiščekivanijih uvrnutih filmova festivala, ,,Medusa Deluxe“, na veličanstvenoj Pjaci Grande u Lokarnu delovala je pomalo pretenciozno. Posebno ako se uzme u obzir to da je ,,Paradise Highway“ već imao bioskopsku premijeru u Emiratima i Americi, DVD/Blu-Ray u Aziji, da je izašao na internet-servisima i ušao u redovnu distribuciju u našem regionu.

A ne treba zaboraviti ni to da je ,,Paradise Highway“ zapravo poprilično tipičan izdanak novije Lionsgate škole: generički, razvučen, ni po čemu poseban filmsko-industrijski proizvod namenjen najširoj mogućoj publici, idealno onoj bez ikakvih kriterijuma.

Verovatno da se mogu zamisliti i čudnije stvari od Žilijet Binoš za volanom teškog kamiona, ali i taj prizor je dovoljno bizaran. Nespretno složena pozadinska priča o akcentu njenog lika posebna je glupost, ali neophodna da se nekako zamaskira glumičino sada već potpisno mumlanje na engleskom jeziku (na maternjem francuskom je apsolutno razgovetna) i šetajući akcenat. Istini za volju, za ovakvu ulogu su producenti i režiserka-debitantkinja u dugometražnom formatu Ana Guto mogli da posegnu i u bazen s američkim glumicama, ali izgleda da su baš insistirali na Binoš, a da je ona iz nekog već razloga ovakav projekat prihvatila. Uostalom, njene jače strane su akcenti na polju emocionalne ekspresije i zbog toga je Žilijet Binoš verovatno i najjača karika u inače muljavom filmu.

Bilo kako bilo, ona igra Sali, jednu od malobrojnih, ali ipak postojećih žena koje voze šlepere po američkim vukojebinama, a upoznajemo je tako što slušamo njenu radijsku komunikaciju sa drugaricama i koleginicama koja deluje kao nekakva grupna terapija podrške.

Na jednom od svojih putovanja, Sali se zaustavlja u zatvoru gde posećuje nekog bliskog. Zbog prisnosti nam se prvo čini da je Denis (Frenk Griljo) njen muž, ali ispostavlja se da je u pitanju ipak brat, i da je on ucenjen od zatvorskih bandi, pa da vrši pritisak na Sali da mu čini usluge tako što za kriminalce prevozi „pakete“ preko državne granice. Denis će uskoro izaći na slobodu, a ovaj „poslić“ je, kune se, poslednji.

Problem je, međutim, što je „paket“ koji Sali preuzima od bračnog para kriminalaca devojčica od nekih desetak godina po imenu Leila (Hala Finli) koju treba da dostavi nekom tipu Polu. Kod primopredaje, međutim, Leila Salinom skraćenom puškom upuca Pola, Sali uspeva da pobegne s mesta nesreće. A ispostavlja se ono što smo pretpostavljali: da je posao tek delić u razgranatoj pedofilskoj mreži.

Sali i Leila moraju da se kreću i da se skrivaju od kriminalaca koji imaju „oči i uši“ u svakoj državi, ali i od policije koja traga za kamiondžijom-ubicom i nestalom devojčicom. U poteru se, međutim, uključuju penzionisani agent, sada konsultant Gerik (Morgan Friman) i obrazovani junoša iz legalnog odeljenja Sterling (Kameron Monahan).

Klišee i sastavne elemente zapleta ove triler-drame nije teško prepoznati, primera radi prijateljstvo koje se stvara između dvojice agenata različitih pozadina začinjeno s nešto humora, kao i surogat-roditeljski odnos između žene i devojčice koje obe imaju svoje traume, a sistemu ne veruju ni najmanje. Isto važi i za preokrete koje ne bi bilo teško „nanjušiti“ iz daleka, čak i kad oni ne bi bili „telefonirani“. To ne treba da čudi, budući da Ana Guto na poziciji scenaristiknje i režiserke nema baš puno iskustva, pa radi „razumnu“ stvar i igra na sigurno.

Na sigurno uglavnom igraju i glumci, uključujući i Morgana Frimana koji kao da „skida“ Džefa Bridžisa iz filma ,,Hell or High Water“ (2016) Dejvida Mekenzija, a jedini izuzetak je Frenk Griljo koji uglavnom afektira. Film je takođe sasvim solidno uslikao Džon Kristijan Roselund koji uspeva da uhvati pejzaže američke nedođije i u njih umetne portrete očajnika koji u njoj žive i opremljen odgovarajućom originalnom muzikom Ane Kulonen, a utisak o muzici kvari jedino stereotipni izbor pesme ,,One Way or Another“ za poentiranje.

Opet, čini se da su potencijalno najzanimljiviji aspekti ostali negde u zapećku ili makar dubokoj pozadini priče. Prvo, kamiondžijska kultura kao takva izrazito je muška i negostoljubiva za žene koje se pojavljuju uglavnom u „uslužnim delatnostima“, od ugostiteljstva do prostitucije, što se ovde na rubovima ponekad vidi. Takođe, žene za volanima teških kamiona moraju biti izdržljive i dovitljive, ali i solidarne jedna s drugom, što takođe vidimo, ali premalo i prekratko.

Ti zanimljivi aspekti su, međutim, žrtvovani u korist generičke priče koja se prodaje kao socijalno odgovorna, a zapravo je senzacionalistička i nedorađena. Ana Guto očito ne poznaje „političku ekonomiju“ pedofilskih lanaca i mreža koje ne mogu istovremeno biti i masovne i ekskluzivne, i unosne i jedva isplative, i organizovane i provizorne. Zbog toga ona menja te parametre od prilike do prilike kako joj odgovara, pa ,,Paradise Highway“ deluje zapravo generički i šablonski.

Bullet Train

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Čed Stahelski i Dejvid Lič privukli su dosta pažnje zajedničkim režijskim prvencem ,,John Wick“ (2015). Prvo zbog profesionalnog porekla, oni su kaskaderi, koordinatori i koreografi akcije (najpoznatiji po radu na ,,Matrix“ serijalu sestara Vačovski), a retko se dešava da se iz te profesije avanzuje u režisersku. Drugi razlog je to što je ,,John Wick“ uspeo da pogodi mešavinu između bazičnosti zapleta i razvoja likova s jedne strane, sa kompleksnom i vrlo stilizovanom izgradnjom sveta sa druge - i vratolomnom akcijom s treće.

Njih dvojica u međuvremenu su se kreativno razišli, tako da je Stahelski nastavio da sa manjim ili većim uspehom razvijao ,,John Wick“ franšizu, a Lič je krenuo s različitim projektima. Od pseudoretro špijunske akcije ,,Atomic Blonde“ (2017) sa Šarliz Teron u glavnoj ulozi, pa do uključivanja u franšize s Marvelovim ,,Deadpool 2“ (režirao ga 2018) i ,,Fast and Furious Presents: Hobbs & Shaw“ (2019). Magiju prve režiserske kolaboracije, međutim, nijedan od njih dvojice nije samostalno ponovio.

Najnoviji film Dejvida Liča, ,,Bullet Train“, svakako odaje utisak da je tako nešto bio režiserov cilj, premda u nekom drugom i drugačijem ključu gangsterskih akcionih komedija. Doduše, nemojte dozvoliti da vas zavara zvučna festivalska premijera kojoj smo prisustvovali na Pjaci Grande u Lokarnu, budući da je film već zaigrao u bioskopima u Londonu, Parizu, Berlinu i Los Anđelesu, a da su pretpremijere organizovane čak i u bioskopskim lancima u našem regionu.

Premijera je zapravo upriličena u čast jednog od glumaca iz zvezdane postave filma, Aronu Tejloru Džonsonu koji svakako ne spada u „najzvezdanije“ glumce, premda je ostvario par desetina dosta različitih filmskih uloga. Neke od njih bile su i u zvučnim ili komercijalno uspešnim filmovima poput s jedne strane ,,Nocturnal Animals“ (2016) Toma Forda, ili ,,Kick-Ass“ (2010) Metjua Vona sa druge. Opet, uprkos svečanosti atmosfere i dužini Tejlor-Džonsonovog govora punog pseudofilozofskih eskapada garniranih silnim zahvaljivanjem, nešto je neodrađeno mirisalo na kompromise u pokušaju da se izbegne haos i osećaj nedostatnosti za otvaranje jubilarnog 75. izdanja festivala.

Lokarno je oduvek bio festival pun iznenađenja i spreman na razne riskantne poteze, ponekad u komercijalnom smeru, ponekad u onom umetničkom, a ponekad negde između, ali čini se da sa filmom kao što je ,,Bullet Train“ nisu pogodili metu. Prvo, zbog same činjenice da film ulazi u globalnu bioskopsku distribuciju koliko sutradan po premijeri (u distribuciji podgoričkog bioskopa Cineplexx od prethodne sedmice). Drugo, ceremonija otvaranja festivala i dodele nagrade s pratećim govorancijama zbog koje kasni projekcija svakako će smanjiti užitak u filmu koji traje preko dva sata. I treće, ,,Bullet Train“ je daleko od dobrog filma.

Premisa uzeta iz izvorne knjige Kotara Isake čak je vrlo zanimljiva: mnoštvo plaćenih ubica, karijernih kriminalaca i sličnih koloritnih likova nađe se na naslovnom superbrzom vozu između dve japanske prestonice, nove - Tokija i stare - Kjota. Mi, naravno, očekujemo da će doći do rokanja između njih po nekom već osnovu (kofer s novcem je uvek dobra motivacija i zbog toga sasvim pouzdan „mekgefin“). A činjenica da oni pripadaju različitim organizacijama (japanske jakuze, ruska mafija, meksički karteli, misteriozne američke organizacije, privatni izvršioci koji rade za ko zna koga, ludi naučnici, trovači, kineske trijade i ko sve ne) garantuje ludu zabavu u stilu, recimo, velikog hita ,,Snatch“ (2000) Gaja Ričija na čiji se stil Lič najviše vezuje.

Cilj našeg protagoniste, Bubamare (Bred Pit) kojeg, čini se, prati neverovatna (ne)sreća, upravo je taj kofer. U koferu se, pak, nalazi novac misterioznog ruskog psihopate Bele Smrti (Majkl Šenon u kameo-ulozi). A u voz su ga, zajedno s psihopatinim spašenim sinom, zaštekala dvojica specijalaca pod kodnim imenima Limun (Brajan Tajri Henri) koji svet vidi kroz likove i odnose među njima u dečijoj animiranoj seriji ,,Thomas the Tank Engine“, i u svetu odraslih nešto funkcionalniji Mandarina (dobitnik Zlatnog leoparda za doprinos filmskoj umetnosti i slavljenik večeri, Tejlor-Džonson).

Jakuze, Stari (Hirojuki Sanada) i njegov sin Kimura (Endrju Kodži), pak, pokušavaju da se osvete za pokušaj ubistva njihovog sina, odnosno unuka i traže osobu koja je to pokušala. Ta osoba može biti Princ (Džoi King), devojka maskirana u naivnu srednjoškolku, ali sa izraženim psihopatskim i manipulativnim sklonostima. U priču ulaze i Vuk (Benito A. Martinez Okasio), meksički ubica, kao i Stršljen (Zazi Bits u još jednom od kamea u filmu), trovačica. Sve njih povezuju isprepletani incidenti u kojima su ginuli njihovi supružnici, drugi članovi porodice i prijatelji.

Takva konstrukcija podrazumeva određene digresije koje je na papiru, bilo u knjizi ili u stripu, dosta lakše izvesti nego na filmu jer to podrazumeva „fleš-bek“ momente na drugim lokacijama i u drugim vizuelnim ključevima, čime se pomalo gubi prednost osnovne lokacije filma – brzog voza.

To, opet, dovodi do utiska o filmu koji prevladava, a reč je o inflaciji apsolutno svega: likova, njihovih motivacija, zapetljavanja odnosa, stila, akcije, na kraju i haosa, pa film postaje naporan i zamoran, te naročito teško pratljiv u svim tim brzim i kusim logičkim preskocima.

Čini se da Lič i scenarista Zak Olkevic pokušavaju da nas zbune, misleći da će nas time zabaviti. Donekle to i funkcioniše, u rapidnim dijaloškim prepucavanjima i u koreografiranim akcionim scenama tučnjave i pucnjave ispresecanim komičnim intervencijama.

Akcija je svakako Ličov adut, a ovde je prilično raznolika, kako u vozu (što je uspeh za sebe) tako i van njega, ali kada voz prvo metaforički, a onda i bukvalno iskoči iz šina, onda i ona postaje ekscesna. Gluma donekle spasava stvar, pre svega kad se vidi da su svi uključeni poprilično nonšalantni i da se zapravo dobro zezaju, ali ostaje nekakav utisak da smo sve njih ili barem većinu gledali i u boljim izdanjima.

,,Bullet Train“ je pritom natrpan i u smislu referenci, uticaja, elemenata zapleta i obrata iz drugih filmova, pa se zbog toga doima i kao prilično neoriginalan film koji pokušava da podvali originalnost ili makar nekakvu duhovitu referentnost. Osnova je svakako poetika Gaja Ričija, začinjena sa ponešto Tarantina (dominiraju oba toma filma ,,Kill Bill“, „japanizam“ u smislu akcionih filmova iz prvog i povišeni emocionalni registri iz drugog). Ali, i sa svim zamislivim filmovima koji se dešavaju u vozu od ,,Runaway Train“ (Andrej Končalovski, 1985) preko ,,Narrow Margin“ (Piter Hajams, 1990) do ,,Train to Busan“ (Jeon Sang-ho, 2016). Na kraju, ma koliko na početku bio atraktivan zbog sve te gužve, film na kraju postaje odveć haotičan, ekscesan i inflatoran, pa time uspeva da izmori gledaoca, a svaki pokušaj da se utisak popravi se u toj inflaciji i tom haosu gubi.

A Film a Week - Silence 6-9 / Isyhia 6-9

 previously published on Cineuropa

This year, the Greek Weird Wave has added another name to its roster of auteurs. Christos Passalis, formerly recognised for his acting (he played the role of the son in Dogtooth and the part of Manolis in The Miracle of the Sargasso Sea), has turned his attention to filmmaking, first with the Berlinale-premiered experimental essay documentary The City and the City, which he co-directed with Syllas Tzoumerkas, and now also with a fiction feature, Silence 6-9, which Passalis directed on his own. The Crystal Globe Competition at Karlovy Vary might prove to be a fitting launch pad for a cryptic, dream-like, retro-futurist love story like this.

The title comes from one of the key rules in the largely abandoned dystopian town that our hero Aris (Passalis himself) comes to: the inhabitants must remain in complete silence between 6 and 9 o’clock in the morning, so the antennas surrounding the town can do their recording. And what do they record? Anything related to the people of the town who have gone missing, not to be found. But before they went missing, they recorded their own cassette tapes so that the others who stayed would be able to remember them.

Similarly to the beginning of Jim Jarmusch’s Dead Man, here, a stranger comes to a strange town to do a strange job for a strange man, called the Manager. His new post is not yet entirely his, and he has to wait for confirmation from the Manager, who might have lost his mind. While waiting, he is stationed in a hotel with Anna (played by Passalis’ co-star in both Dogtooth and The Miracle of the Sargasso Sea, Angeliki Papoulia), a woman whose job it is to act in a show based on the recorded cassettes of the missing people. Since they have a lot of time on their hands in a desolate town, they get closer and closer until they fall in love. Or is it just a dream that two strangers share while comatose in the hospital, perhaps a reference to Christopher Nolan’s Inception?

Stories set in an altered world, such as a dystopian future or present, demand some additional attention to the world-building details, and are usually hard to pull off in a brisk format of just 80 minutes. In that regard, Passalis’ work is commendable in all three roles he takes on here – as the leading actor, director and co-screenwriter. His vision is well written to the extent that it keeps the audience intrigued for the whole running time, while slowly revealing the information, and it is also perfectly executed on a visual level, along the lines of the Greek Weird Wave classics, with thoroughly composed and highly symmetrical, largely static shots of an arid landscape lensed in sun-bleached colours by Giorgos Karvelas, accompanied by the melancholic and toned-down retro soundtrack by Yiannis Loukos and Antonis Georgou. The production design by Márton Ágh, in which there is no item from a period more recent than the mid-1990s (apart from the antennas), is also one of the highlights, while the love story is convincingly powered by the chemistry between the two lead actors.

The only potential trouble with Silence 6-9 is its cryptic nature. A film like this is clearly a metaphor for something (or things), and the answer to the question of what this movie might be about will not please some audiences, especially given the potential meaning of the anti-cassette and anti-silence protests, and the new government that leads them. But still, Silence 6-9 is a smooth blend of style, substance, emotion and provocation that leaves the viewer with plenty to ruminate on.

A Film a Week - Even Pigs Go to Heaven / Nosila je rubac črleni

 previously published on Cineuropa

We already know that all dogs go to heaven, but what about pigs? They are among the most intelligent animals, somewhat trainable, but they also have strong personalities and can certainly be adorable in movies. So, 27 years after George Miller’s Babe, let us meet another very special pig, this time from the Zagorje region in Croatia, in the third feature film directed by the Croatian-American filmmaker Goran Dukić, best known for his debut, the American indie film Wristcutters: A Love Story (2006). Even Pigs Go to Heaven premiered in the national competition of the Pula Film Festival, and its next festival booking is just around the corner, at Motovun.

Narrated by the all-knowing Jesus Christ on the cross, and set in the hilly area of Zagorje (north of Zagreb) in the year 1991 when the war broke out in Croatia, Even Pigs Go to Heaven plays out like a light-weight comedy-drama about pigs and their human companions dealing with the hardships of life, love and the well-meaning but sometimes overbearing environment. Our human protagonist is Anka (Nataša Dorčić of You Carry Me fame), a smart and energetic village woman that has to handle various situations on the verge of scandal. Firstly, her goddaughter Ančica (Tesa Litvan) is about to get married to a hopelessly naive and seemingly mentally challenged man she does not love, while she carries the baby of the village priest in an environment where everybody knows everything and everybody judges everyone, but where discretion is an imperative of sorts. And secondly, her beloved sow Beba (voiced also by Litvan) really has the itch to mate for the first time. Anka has Rocky, a dark-haired, big and strong boar in her mind as a perfect match for Beba, but the trouble is that Rocky is Serbian and what would the village think of her while the young lads get mobilised into the army to fight against the Serbian aggression?

Silly as it seems, Even Pigs Go to Heaven is actually a love letter to the unique landscape and the unique mindset of Zagorje that combines religiousness, alcohol, hard work and humour with some of the nasty habits of gossiping, being judgmental and getting in conflicts with neighbours, friends and family members for various petty reasons, masked by a blend of sex, romance and the comedy of human nature that sometimes turns into a proper drama. Spiced up with emotions, decorated with cutesy animation and dressed as a period piece, detailed in terms of music and sound design, this film is certainly a demanding production that manages to keep the local taste while telling a universally understandable story.

The script written by Sandra Antolić (Branko Schmidt’s Agape and Once We Were Good for You) is quite detailed, rich in local flavours regarding customs and the dialect, while the basic story of human and animal love as overseen by a benevolent figure works in pretty much any language, both as a folktale and as an observation of human behaviour. Nataša Dorčić carries the film with zest and grace. On the technical level, everything is a top notch effort, like Branko Linta’s postcard-worthy cinematography, Iva Rodić-Novak’s production design, Morana Starčević’s costume design, animation and visual effects done by the co-production company Vertigo Visual and especially Ivana Fumić’s smooth editing, while the soundtrack consisting of jazzed- or rocked-up traditional songs (and those newly written that sound traditional) by the band Cinkuši is absolutely fitting. It seems that Even Pigs Go to Heaven was a meaningful project for all involved and that Dukić, who can certainly make a cute, feel-good yet extravagant film, also had a good time directing it.

Wild Men / Vildemaend

 kritika objavljena u dodatku Objektiv dnevnog lista Pobjeda

Podsetimo se one najbistrije opservacije u filmu ,,Eight Mountains“ Feliksa van Groningena, recenziranog nedavno na ovim stranicama.

Ona se svodi na to da strahopoštovanje prema prirodi, ponekad uzdignuto do nivoa religijske opsesije, najčešće gaje gradski ljudi koji je doživljavaju kao neki apstraktni i holistički koncept. Dok su oni koji u prirodi i od prirode žive, skloniji njenom raščlanjavanju na upotrebljive elemente: planine za osmatranje, šume za lov, reke, potoke i jezera za ribolov, livade za ispašu i sve u tom stilu.

O bekstvu od „normalnog“ i stresnog svakodnevnog života u divljinu, prirodu ili makar na selo uglavnom maštaju gradski tipovi koji imaju malo pojma kako stvari tu funkcionišu. Pustimo Crnog Bombardera koji je pretio da će otići u Indiju da gaji konoplju jer je zapravo pretio iz prazne puške, a i imao bi dobar razlog za takav poduhvat, u vidu policije koja mu je za petama. Ali frajer koji se napali na neku fantaziju o selu / prirodi / divljini je vrlo standardni koncept koji se često koristi u skandinavskoj literaturi i kinematografiji (roman ,,Dopler“ Erlenda Lua i film ,,Out of Nature“ Olea Gjevera i Marta Vold iz 2014, na primer). Odakle nam u nekom izmenjenom, crno-humornom i žanrovskom obliku dolazi i danski ,,Wild Men“ Tomasa Daneskova, prikazan poslednjeg dana Motovun Film Festivala.

Prvi od naših „divljaka“ koje upoznajemo je Martin (Rasmus Bjerg) koji je na klasičnu fantaziju o muškarcu – lovcu i sakupljaču koji živi (zapravo kampuje) u prirodi dodao i onu vikinšku. To u prevodu znači da Martin nije bacio mobilni telefon, samo se na njega ne javlja, a kad mu ponestane sakupljene ili ulovljene hrane, ide u supermarket, s vikinškim obrtom da umesto karticom ili kešom on nudi trampu kao opciju plaćanja. Za njegove kože i sekire niko nije zainteresovan, ubeđivanje dovodi do tuče, pa policija biva alarmirana da neki ludi „Viking“ teroriše malo mesto.

Dodatna nepovoljna okolnost po Martina je to da je ipak stranac, Danac u Norveškoj, pa štrči i jezikom, a ne samo pojavom, zbog čega ga zapravo nije teško pronaći. Sve smrdi na privlačenje pažnje, naročito kad saznamo da mu je pozadina biznismenska, a da je pobegao od svoje servilne žene i dve kćerke koje ga vole zato što ne razumeju njegovu potrebu da se oseća kao muškarac.

Drugi „divljak“ u ovoj priči je tu silom prilika. Musa (Zaki Jusef) je takođe Danac, ali je karijerni kriminalac u bandi srednje-krupnih švercera hašiša u begu do skrovišta na teško dostupnom ostrvu. Kada zajedno s „kolegama“ doživi saobraćajnu nesreću, deluje kao da je on jedini preživeli, pa povređen uzima torbu i naleće na Martina koji ga uzima pod svoje i u smislu brige i u smislu „obuke“ za preživljavanje, dok Musa samo želi da se skloni.

I jednog i drugog, naravno, juri policija, a ni predstavnici zakona najčešće nisu puno bistriji od lovine. Izuzetak je jedino mudri načelnik Ejvind (Bjern Sundkvist) koji pokušava da shvati situaciju i reaguje pravovremeno i odmereno, u čemu mu pomaže njegova dugogodišnja praksa „meditativnog“ pecanja na mušicu. U poteru se uključuje i Martinova žena Ane (Sofi Grabel) s kćerima u pratnji, dok Musu jure i njegove kolege koje su ipak preživele sudar s irvasom i misle da ih je on namerno pokrao. Pičvajz za finale je, dakle, zagarantovan.

Ustrojen kao pažljivo složena crna komedija s elementima trilera i filma preživljavanja, ,,Wild Men“ počinje snažno i u prvoj polovini vrlo dobro „radi“ zbog žanrovskog miksa na tragu filma ,,In Order of Disappearence“ (Hans Peter Moland, 2014) koji se, opet, poziva na američki postmoderni žanrovski film. Dakle, na Tarantina i braću Koen, čiji se tragovi osete u dugim dijaloškim scenama koje, su nosilac ne samo humornih momenata, nego i pronicljivih opservacija na temu moderne muškosti, prirode, unutrašnjeg divljaka kojeg moramo probuditi i onih deluzija koje prvo gutamo, a onda i sami gajimo. Vrhunac humora je onaj apsurdni pasaž u vikinškom „selu“ (zapravo kampu) koji nudi „autentično vikinško iskustvo“ (i svejedno zahteva plaćanje karticom ili u domaćoj moneti).

Kako film grabi prema kraju sve više skreće prema domenu drame o prijateljstvu i lojalnosti i nekakvom pseudoakcionom trileru sa sve jurnjavom, pucnjavom i tučnjavom, tako gubi momentum. A situacija sa početka, u kojem se kratki padovi u tempu brzo otklanjaju verbalnim ping-pongom, ovde se menja u takvu da generalno predvidljiv prosede biva tu i tamo isečen nekakvim bljeskom neočekivanog. Olakšavajuća okolnost je i to što u filmu nema očitih nevinih žrtava i pozitivaca, odnosno da su svi, neki manje, a neki više zapravo budale, svaki iz svog razloga, ali da u tome mogu biti izuzetno simpatični ili makar zanimljivi.

Do sada relativno nepoznati reditelj Tomas Daneskov prilično solidno režira scenario koji je napisao u kolaboraciji s debitantom u formatu bioskopskog dugometražnog filma Mortenom Papeom, fokusirajući se pre svega na razradu likova. Glumci za uzvrat „proždiru“ svoje mesnate likove i čini se da se usput jako dobro zabavljaju, dok je upotreba fotografije inteligentna u podvlačenju toga da se lokacije norveških planina, šuma, ostrvaca i fjordova čine impresivnim iz daljine, ali ni izbliza toliko podatnim jednom kada smo tamo. Takav kakav je, ,,Wild Men! sasvim zgodno dolazi kao relaksacija na kraju festivala.